بازاندیشی تاب آوری در آموزش ریاضی: مروری نظام مند بر شواهد روان شناختی، شناختی و آموزشی

تاب آوری روان شناختی طی دو دهه اخیر به یکی از مفاهیم محوری در آموزش تبدیل شده است. در این میان، آموزش ریاضیات به دلیل ماهیت انتزاعی، پیچیدگی شناختی و شیوع بالای اضطراب ریاضی، بستری مناسب برای مطالعه نقش تاب آوری در فرایند یادگیری محسوب می شود.با وجود رشد مطالعات مرتبط با تاب آوری ریاضی، خلا موجود به ویژه در تبیین سازوکارهای روان شناختی و آموزشی موثر بر توسعه تاب آوری در یادگیری ریاضیات ضرورت انجام مرورهای نظام مند را برجسته می سازد.بر این اساس، هدف مقاله حاضر، مرور نظام مند ادبیات پژوهشی با تمرکز بر تحول مفهومی تاب آوری، مدل های نظری، سازوکارهای زیستی و روان شناختی، ابزارهای سنجش، کاربردهای آموزشی و به ویژه نقش تاب آوری در آموزش و یادگیری ریاضیات است. همچنین تلاش شده است با تلفیق یافته های حوزه روان شناسی، علوم اعصاب و آموزش ریاضی، تصویری جامع از وضعیت کنونی دانش و مسیرهای آینده پژوهش ارائه شود.این مطالعه بر اساس دستورالعملPRISMA ۲۰۲۰ طراحی شده است. جست وجوی منابع در پایگاه های Web of Science، Scopus، PubMed، PsycINFO وGoogle Scholar انجام شد و مطالعات منتشرشده، به ویژه در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، همراه با منابع کلاسیک این حوزه، بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند.یافته های این مرور نشان می دهد که تاب آوری را باید به عنوان یک نظام تطبیقی چندسطحی در نظر گرفت که قابلیت توسعه در سطوح فردی، آموزشی، خانوادگی و اجتماعی را دارد. تلفیق رویکردهای روان شناختی و آموزشی در قالب مفهوم تاب آوری ریاضی، چشم انداز جدیدی برای طراحی مداخلات آموزشی، کاهش اضطراب ریاضی، ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه سیاست های آموزشی مبتنی بر شواهد فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری روان شناختی ، تاب آوری ریاضی ، آموزش ریاضی ، اضطراب ریاضی ، خودکارآمدی ، تنظیم هیجان