از آئین کهن نوروزی سیزده بدر تا الزامات حقوقی سلامت اجتماعی در محیط زیست

۱۳ بدر، کهن ترین و پرمعناترین آئین های باقی مانده از نوروز باستان آینه ای تمام نما از جهان بینی ایرانی ابتنی بر همزیستی مسالمت آمیز با طبیعت، پالایش روانی از کینه ها و اندوه های کهن و تمرین عینی زیست جمعی سالم، مشارکتی و مسئولانه هست؛ با رویکردی بین رشته ای در سه ساحت مردم شناسی، تاریخی حقوق عمومی و جامعه شناسی فرهنگی ریشه های اسطوره ای سیزده بدر در متون اوستایی، باورهای زرتشتی ایزد تیشتر (باران) آوری و یادکردهای تاریخی در متن های کهن فارسی از تاریخ بیهقی تا عصر صفوی بازکاوی و کارکردهای مثبت آیین ۱۳ در تقویت سرمایه اجتماعی، شکوفایی همدلی میان نسلی، آموزش غیرمستقیم سبک زندگی فعال و سالم و تمرین بخشش و مدارا از طریق آیین نمادین «گره زدن و رهنمودن سبزه»، اصل ۵۰ قانون اساسی، مواد ۱ تا ۱۵ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، ماده ۶۸۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و ماده ۶۴ قانون کار، وظایف، الزامات مدیریت بحران، استقرار تیم های امدادی و بهداشتی و اطلاع رسانی دقیق مخاطرات طبیعی، مسئولیت مدنی، پیشگیری از تخریب پوشش های گیاهی، عدم آلودگی آب ها و هوا، عدم آتش سوزی عمدی مراتع و عدم رهاسازی زباله می پردازیم. تدوین منشور رفتار مسئولانه در روز طبیعت، راه اندازی پویش های رسانه ای با محوریت «طبیعت پاک»، فردای امید، برگزاری کارگاه های آموزشی کوتاه مدت در ورودی تفرجگاه ها و تبدیل سیزده بدر به بستری برای تمرین شهروندی زیست محیطی با هدایت هوشمندانه و حقوقی می تواند از آئینی فولکلوریک فرسایش یافته به الگویی کارآمد و پایدار جهت ترویج فرهنگ مثبت، درست، سالم و مسئولانه در تمام فصل های سال تبدیل شود و ظرفیت تحقق «حق برخورداری از محیط زیست سالم» را به موضوع یکی از مصادیق عینی حقوق بشری به نمایش گذارد.

کلیدواژه ها:

سالم ، محیط زیست ، سیزده