پارادوکس اتصال و انزوا در شهرهای هوشمند: یک مرور فراروایتی از تنهایی اجتماعی، سرمایه اجتماعی و دیجیتالی شدن شهری

طی دهه اخیر، توسعه فناوری های دیجیتال، اینترنت اشیا، پلتفرم های شهری، خدمات هوشمند و زیرساخت های ارتباطی، مفهوم شهر هوشمند را به یکی از مهم ترین الگوهای توسعه شهری تبدیل کرده است. هدف اصلی این تحولات، افزایش کارایی خدمات شهری، بهبود کیفیت زندگی و ارتقای مشارکت شهروندان عنوان شده است. با این حال، مطالعات جدید نشان می دهد که گسترش فناوری های دیجیتال لزوما به تقویت روابط اجتماعی منجر نشده و در برخی موارد، افزایش وابستگی به تعاملات دیجیتال با کاهش تعاملات چهره به چهره، افزایش احساس تنهایی و تضعیف سرمایه اجتماعی همراه بوده است. این وضعیت، پارادوکسی را ایجاد کرده است که در آن شهرهای متصل تر از نظر فناوری، ممکن است شهروندانی منزوی تر از نظر اجتماعی داشته باشند. هدف این مقاله، مرور و تحلیل نظام مند ادبیات منتشرشده بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ درباره تاثیر دیجیتالی شدن شهرها بر تنهایی اجتماعی، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی شهری است. پژوهش با بهره گیری از رویکرد Meta-Narrative Review به بررسی دیدگاه های مختلف در حوزه های شهرسازی، جامعه شناسی، روان شناسی اجتماعی و مطالعات فناوری می پردازد. یافته های اولیه نشان می دهد که رابطه میان دیجیتالی شدن و سرمایه اجتماعی رابطه ای پیچیده، چندبعدی و وابسته به زمینه است. در حالی که فناوری های شهری می توانند فرصت های جدیدی برای مشارکت و تعامل ایجاد کنند، در صورت نبود طراحی انسان محور و سیاست های اجتماعی مناسب، ممکن است به تشدید انزوای اجتماعی و فرسایش سرمایه اجتماعی منجر شوند.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، دیجیتالی شدن شهری ، تنهایی اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، مشارکت شهروندی ، انسجام اجتماعی ، حکمرانی دیجیتال ، کیفیت زندگی شهری ، شهرهای متصل