تحلیل فضایی کاربری اراضی شهری از دیدگاه شهر هوشمند؛ مورد مطالعه شهر دزفول

مسئله اصلی این پژوهش بررسی این موضوع است که الگوی فعلی کاربری اراضی در محدوده ای از شهر دزفول واقع بین خیابان های شریعتی، بهشتی، هجرت و عدل تا چه اندازه با الزامات شهر هوشمند سازگار است و چه چالش هایی مانع تحقق ساختاری کارآمد و هوشمند در این بخش از شهر می شود. هدف تحقیق، تحلیل فضایی نوع، توزیع و کارکرد کاربری های موجود و ارزیابی همخوانی آن ها با شاخص های اصلی شهر هوشمند است. روش پژوهش بر پایه تحلیل مکانی در محیط GIS، بررسی داده های کاربری اراضی، تحلیل تراکم جمعیت، بررسی میدانی و تطبیق نتایج با مولفه هایی نظیر محیط هوشمند، تحرک هوشمند و زیست پذیری هوشمند انجام گرفت. یافته ها نشان می دهد که محدوده مورد مطالعه عمدتا سکونت محور بوده و از تنوع عملکردی کافی برخوردار نیست. کمبود فضاهای سبز، پراکندگی خدمات محله ای، نبود پیوستگی در شبکه دسترسی پیاده و ضعف در زیرساخت های پشتیبان فعالیت های هوشمند از مهم ترین کاستی های منطقه به شمار می رود. تحلیل فضایی همچنین نشان داد که توزیع کاربری های خدماتی و فضای باز با نیازهای جمعیت و استانداردهای شهر هوشمند همخوانی ندارد و همین امر موجب کاهش کیفیت زیست پذیری و کارآمدی عملکردی شده است. نتایج کلی پژوهش بیان می کند که اصلاح ساختار کاربری اراضی، افزایش تنوع عملکردی، تقویت فضاهای عمومی و توجه به زیرساخت های هوشمند می تواند مسیر حرکت این بخش از شهر دزفول را به سوی توسعه ای پایدارتر و هوشمند فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، کاربری اراضی ، تحلیل فضایی ، دزفول