طراحی و اعتبارسنجی مدل یکپارچه تصمیم یار هوشمند خدمات شهری مبتنی بر هوش مصنوعی برای حکمرانی داده محور و تحول دیجیتال شهرداری ها (مطالعه موردی: شهرداری زنجان)

رشد روزافزون حجم داده های شهری، گسترش سامانه های اطلاعاتی پراکنده و پیچیدگی فرآیندهای تصمیم گیری، ضرورت بهره گیری از راهکارهای هوشمند برای ارتقای کارآمدی مدیریت شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل یکپارچه سامانه هوشمند خدمات شهری مبتنی بر هوش مصنوعی به منظور ارتقای بهره وری، تصمیم سازی و مدیریت داده محور در شهرداری زنجان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعه ای و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی است. در مرحله کیفی، مولفه های مدل از طریق مرور نظام مند منابع علمی و انجام ۲۰ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان مدیریت شهری، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی استخراج و با استفاده از روش دلفی فازی غربال گری و نهایی شدند. در مرحله کمی، داده های حاصل از ۲۴۵ پرسشنامه گردآوری شده از مدیران و کارشناسان شهرداری زنجان با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در نرم افزار SmartPLS۴ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که یکپارچه سازی سامانه های اطلاعاتی، حکمرانی داده محور، کیفیت داده، بلوغ تحول دیجیتال و به کارگیری هوش مصنوعی، اثر مثبت و معناداری بر ارتقای بهره وری خدمات شهری و بهبود تصمیم سازی مدیریتی دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که بهره گیری از تحلیل های هوشمند، پردازش بلادرنگ داده ها، داشبوردهای مدیریتی و خودکارسازی فرآیندهای اجرایی، موجب کاهش زمان ارائه خدمات، افزایش دقت تصمیم گیری، بهینه سازی تخصیص منابع، کاهش هزینه های عملیاتی، افزایش شفافیت و بهبود هماهنگی بین واحدهای سازمانی می شود. نتایج اعتبارسنجی مدل نیز حاکی از برازش مطلوب، قدرت تبیین بالا و توان پیش بینی مناسب مدل پیشنهادی بود و تمامی روابط ساختاری در سطح معناداری تایید شدند. بر این اساس، مدل ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای استقرار سامانه های هوشمند خدمات شهری و توسعه مدیریت داده محور در شهرداری زنجان و سایر شهرداری های کشور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سامانه هوشمند خدمات شهری ، هوش مصنوعی ، مدیریت داده محور ، بهره وری خدمات شهری ، شهرداری زنجان