تحلیل هزینه-فایده هوشمندسازی سامانه جامع مدیریت حمل و نقل بار شهری در مدیریت شهری شیراز

پژوهش حاضر با هدف تحلیل هزینه–فایده هوشمندسازی سامانه جامع مدیریت حمل ونقل بار شهری در شیراز و تبیین آثار آن بر کارایی، ایمنی و پیامدهای زیست محیطی انجام شده است. از نظر هدف، تحقیق کاربردی–توسعه ای و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی بوده و با رویکرد ترکیبی کمی مبتنی بر تحلیل هزینه–فایده و مدل سازی رگرسیونی انجام شده است. جامعه آماری شامل ناوگان و رانندگان حمل ونقل بار شهری، شرکت های حمل ونقل، مدیران و کارشناسان شهری و داده های ثانویه عملکرد سامانه بوده است که با استفاده از پرسشنامه های ساخت یافته و فرم های استخراج داده، اطلاعات لازم گردآوری شد. نتایج نشان داد استقرار سامانه هوشمند، کاهش معنادار زمان سفر متوسط ناوگان باری β ≈ −۰.۲۴)، (R² ≈ ۰.۴۱، کاهش مصرف سوخت β ≈ −۰.۲۷)، (R² ≈ ۰.۴۴ و کاهش تعداد تصادفات ناوگان باری را به دنبال داشته است. همچنین، آلایندگی ناشی از تردد ناوگان باری به طور محسوسی کاهش یافته و شاخص رضایت و ادراک شفافیت در میان ذی نفعان به طور معناداری افزایش یافته است β) متغیرهای کلیدی در اغلب مدل ها در سطح ۰.۰۱ معنادار بوده اند). در تحلیل هزینه–فایده، با لحاظ هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری و منافع ناشی از صرفه جویی در زمان، مصرف سوخت، کاهش خسارات تصادفات و کاهش آلایندگی، خالص ارزش فعلی پروژه مثبت، نرخ بازده داخلی بالاتر از نرخ تنزیل مبنا و نسبت منفعت به هزینه بیش از یک به دست آمد که بیانگر توجیه پذیری اقتصادی سامانه در افق مطالعه است. در مجموع، نتایج حاکی از آن است که هوشمندسازی سامانه مدیریت بار شهری در شیراز از منظر اقتصادی و عملکردی قابل دفاع بوده و می تواند به عنوان ابزاری موثر در ارتقای کارایی و پایداری حمل ونقل بار شهری به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

هوشمندسازی حمل ونقل بار شهری ، تحلیل هزینه–فایده ، اقتصادسنجی حمل ونقل