ارزیابی سیستم های اطفا حریق و امکان سنجی به کارگیری فناوری های نوین (هوشمند و دوستدار محیط زیست) در ساختمان های شهر شیراز

آتش سوزی در ساختمان های شهری یکی از جدی ترین تهدیدات برای جان و مال شهروندان محسوب می شود. شهر شیراز با دارا بودن بافت تاریخی با معابر تنگ و همچنین توسعه ساختمان های بلندمرتبه مدرن، با چالش های منحصربه فردی در حوزه ایمنی حریق روبروست. این مقاله با هدف بررسی وضعیت موجود سیستم های اطفا حریق در ساختمان های شیراز و ارائه راهکارهای اجرایی مبتنی بر فناوری های جدید نگارش شده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای، بررسی استانداردهای ملی (مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان) و بین المللی (NFPA) و همچنین تحلیل چالش های بومی شهر شیراز انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد علیرغم وجود ۱۱ منطقه شهرداری در کلان شهر شیراز، تعداد ایستگاه های آتش نشانی تنها ۲۰ ایستگاه است که این تراکم پایین، زمان پاسخگویی به حوادث را افزایش می دهد. نگران کننده ترین آمار عملیاتی، رشد تقریبا ۴ برابری حوادث آسانسور از ۶۸۷ مورد در سال ۱۴۰۳ به ۲۷۹۷ مورد در سال ۱۴۰۴ است. همچنین در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴، تعداد ۱۳,۰۷۰ عملیات امداد در استان فارس ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد رشد داشته است. در کنار این موارد، معضل مزاحمت های تلفنی با ۱,۵۷۲ مورد در سال ۱۴۰۳ و روند افزایشی آن در سال ۱۴۰۴، فشار مضاعفی بر مرکز ارتباطات وارد کرده است. در واکنش به این چالش ها، سازمان آتش نشانی شیراز در سال ۱۴۰۴ گامی بلند در جهت نوسازی ناوگان خود برداشته و نسبت به خرید دو فروند پهپاد تخصصی اطفا حریق و چندین ربات آتش نشان اقدام نموده است. به کارگیری فناوری های جدید (پهپاد، ربات، مه آب، گازهای پاک و اینترنت اشیا)، تدوین برنامه منظم بازرسی و نگهداری، و آموزش همگانی شهروندان، سه ضلع اصلی ارتقای ایمنی حریق در ساختمان های شیراز هستند. باید با نگاهی آینده نگر و استفاده از فناوری های نوین نظیر پهپادها و ربات ها، سیستم های مه آب (برای کاهش آسیب به میراث فرهنگی) و سیستم های هوشمند مبتنی بر IOT (برای تشخیص سریع و اطلاع رسانی)، سطح ایمنی را ارتقا داد. همچنین، راهکارهای اجرایی باید متناسب با شرایط بومی هر منطقه از شیراز (بافت تاریخی، بافت فرسوده و مناطق جدید) طراحی شوند. ایمنی حریق یک مسئولیت جمعی است و تنها با مشارکت شهرداری، سازمان آتش نشانی، نظام مهندسی ساختمان، مالکان و شهروندان محقق خواهد شد. تبدیل شیراز به یک شهر ایمن و تاب آور در برابر حریق، نیازمند عزمی جدی و سرمایه گذاری در فناوری های روز دنیاست.

کلیدواژه ها:

ایمنی ، سیستم اطفا حریق ، ساختمان های شیراز ، فناوری های نوین ، پهپاد اطفا حریق ، آسانسور