شهر آگاه دیجیتال: مروری بر هوش مصنوعی در نسل جدید شهرهای هوشمند

رشد سریع شهرنشینی و پیچیدگی فزاینده سامانه های شهری، چالش هایی در حوزه هایی مانند حمل ونقل، انرژی، محیط زیست، حکمرانی و کیفیت زندگی ایجاد کرده است. شهرهای هوشمند به عنوان رویکردی نوین، با بهره گیری از فناوری های دیجیتال و داده محور، تلاش دارند توسعه پایدار و رفاه شهروندان را تضمین کنند. در سال های اخیر، هوش مصنوعی به عنوان فناوری محوری، نقش کلیدی در تحول شهرهای هوشمند و گذار آن ها از مدیریت واکنشی به مدیریت پیش دستانه و خودمختار ایفا کرده است. این مقاله با رویکرد مروری مفهومی، نقش هوش مصنوعی در تکامل شهرهای هوشمند و گذار به شهرهای خودمختار و انسان محور را بررسی می کند. ابتدا مفهوم شهر هوشمند و ابعاد شش گانه آن تبیین شده و کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه های کلیدی شهری تحلیل می شود. سپس مغز شهر به عنوان هسته شناختی شهرهای نسل جدید معرفی شده و نقش آن در یکپارچه سازی داده ها و تصمیم گیری خودمختار بررسی می شود. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی ظرفیت بالایی برای ارتقای کارایی، پایداری و تاب آوری شهری دارد، اما چالش های مهمی در حوزه حریم خصوصی، امنیت داده، سوگیری الگوریتمی، شفافیت، مسئولیت پذیری و تضعیف عاملیت انسانی نیز وجود دارد. پارادایم Industry ۵.۰ به عنوان افق آینده شهرهای هوشمند مطرح است که بر همکاری انسان و هوش مصنوعی، انسان محوری، اخلاق و پایداری تاکید دارد. این مقاله با شناسایی خلاهای پژوهشی، بر ضرورت توسعه چارچوب های حکمرانی انسان محور و اخلاق مدار برای تحقق شهرهای هوشمند، خودمختار و قابل اعتماد تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، هوش مصنوعی ، مغز شهر ، شهر خودمختار ، Industry ۵.۰