شناسایی ابعاد و مولفه های رابطه گرایی در سازمان: رویکردی مبتنی بر فراترکیب

رابطه گرایی سازمانی، شامل نپوتیسم (خویشاوندسالاری)، کرونیسم (رفاقت سالاری) و فیورتیسم (سوگلی گرایی)، یکی از چالش های مهم در سازمان هاست که می تواند عدالت، شایسته سالاری و کارایی سازمانی را تحت تاثیر قرار دهد. هدف این پژوهش، بررسی ابعاد مختلف رابطه گرایی و تاثیر آن بر عدالت و شایسته سالاری در سازمان هاست. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با رویکرد فراترکیب و استفاده از روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) انجام شده است. جامعه هدف پژوهش شامل مقاله های داخلی و خارجی منتشرشده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بود که در نهایت ۳۰ مطالعه مرتبط در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ (۱۳۸۳–۱۴۰۳) با روش تحلیل محتوا و کدگذاری انتخاب شدند. اعتبار داده ها از طریق آزمون کاپای کوهن تایید شد. یافته ها نشان می دهند که نپوتیسم، کرونیسم و فیورتیسم به طور مستقیم باعث کاهش شایستگی، اعتماد و رضایت شغلی کارکنان می شوند و در سازمان هایی که هنجارها و ارزش های فرهنگی رابطه گرایانه حاکم است، اثرات منفی آن ها تشدید می شود. همچنین، عواملی مانند سرمایه اجتماعی، شفافیت نهادی و نظارت مدیریتی می توانند اثرات منفی رابطه گرایی را کاهش دهند و عدالت و شایسته سالاری را تقویت کنند. نتایج این پژوهش برای سیاست گذاران و مدیران سازمان ها در طراحی سازوکارهای عادلانه و شفاف منابع انسانی مفید است.

کلیدواژه ها:

رابطه گرایی ، نپوتیسم ، کرونیسم ، فیورتیسم ، شایسته سالاری ، عدالت سازمانی