تحلیل تاثیر اینترنت اشیا بر حمل و نقل هوشمند شهری: چالش ها و راهبردها در برنامه ریزی جغرافیایی

با گسترش شتابان شهرنشینی و پیچیدگی چالش های جابه جایی، بازنگری در مدل های سنتی حمل ونقل شهری از طریق فناوری های نوین به یک ضرورت در برنامه ریزی جغرافیایی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر اینترنت اشیا (IoT) بر حمل ونقل هوشمند شهری و شناسایی فرصت ها و موانع فضایی پیش رو تدوین شده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی با اتکا به مطالعات اسنادی و کتابخانه ای است که طی آن تجارب جهانی و وضعیت موجود کلان شهرهای ایران مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های توصیفی نشان می دهد که کاربست تکنولوژی هایی نظیر سنسورهای ترافیکی، سیستم های ردیابی ناوگان عمومی و پارکینگ های هوشمند، منجر به شکل گیری یک شبکه عصبی دیجیتال در سطح شهر شده است. در بخش یافته های تحلیلی، نتایج مبین آن است که تعامل میان تکنولوژی و فضای جغرافیایی، از طریق بهینه سازی الگوهای جابه جایی، منجر به کاهش ۲۰ درصدی زمان سفر و توزیع همگن ترافیک در شبکه معابر می گردد. همچنین، این فناوری با فراهم آوردن امکان حمل ونقل پاسخگو به تقاضا، گامی کلیدی در جهت تحقق عدالت فضایی و بهبود دسترسی پذیری در مناطق حاشیه ای برداشته و با کاهش نقاط بحرانی آلودگی، پایداری زیست محیطی را ارتقا داده است. با این حال، پیاده سازی این سیستم ها با چالش های کالبدی، اقتصادی و شکاف دیجیتال روبروست. نتایج نهایی پژوهش تاکید می کند که گذار موفق به حمل ونقل هوشمند، نیازمند مدیریت یکپارچه داده محور و تدوین راهبردهای بومی متناسب با ساختار جغرافیایی هر شهر است. در نهایت، پیشنهاد می گردد با اولویت بخشی به زیرساخت های هوشمند در مناطق محروم و استفاده از پلتفرم های داده باز، زمینه برای شکل گیری شهری تاب آور، کم کربن و انسان محور فراهم شود.

کلیدواژه ها:

اینترنت اشیا (IoT) ، حمل ونقل هوشمند ، برنامه ریزی جغرافیایی ، عدالت فضایی ، پایداری شهری