کاربردهای هوش مصنوعی مولد در شهرهای هوشمند: چارچوبی شهروندمدار

هدف این پژوهش، طراحی و تبیین چارچوبی کاربردی برای به کارگیری هوش مصنوعی مولد در سه حوزه کلیدی خدمات شهری شامل ارائه دستیار هوشمند تعاملی برای پاسخگویی برخط به درخواست های شهروندان، تولید خودکار گزارش های مدیریتی از وضعیت شاخص های شهری و تسهیل ارتباط طبیعی شهروندان با سامانه های پشتیبان شهری بدون نیاز به واسطه های انسانی است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا ترکیبی (کمی-کیفی) بوده است. جامعه آماری شامل شهروندان منطقه چهار شهرداری اصفهان که حداقل یک بار با سامانه ۱۳۷ تماس داشته اند و همچنین مدیران میانی و کارشناسان واحدهای برنامه ریزی شهری در همان منطقه می شود. حجم نمونه برای گروه شهروندان دویست و پنجاه نفر و برای گروه مدیران و کارشناسان سی نفر برآورد گردید. ابزار اصلی پژوهش، یک دستیار هوشمند مبتنی بر مدل زبانی مولد بازتنظیم شده بر روی داده های واقعی تماس های شهروندی و گزارش های مدیریتی منطقه چهار شهرداری اصفهان بوده است. یافته ها نشان داد که میانگین زمان پاسخ دهی در روش سنتی دویست و چهل و سه ثانیه و در روش مبتنی بر هوش مصنوعی مولد نود و هفت ثانیه بوده که این تفاوت از لحاظ آماری معنادار است (محمدی و رضایی، ۱۴۰۱؛ کرمی و طاهری، ۱۴۰۲). همچنین میانگین نمره رضایت شهروندان از تعامل با دستیار هوشمند ۱۷.۳ از بیست به دست آمد که در مقایسه با روش سنتی با ۱۳.۱ از بیست بهبود قابل توجهی را نشان می دهد. در بخش گزارش های مدیریتی، میانگین نمره سودمندی برای گزارش های انسانی برابر با ۱۵.۶ از بیست و برای گزارش های هوش مصنوعی برابر با ۱۴.۸ از بیست محاسبه گردید که تفاوت میانگین ها از لحاظ آماری معنادار نبود (حسینی و همکاران، ۱۳۹۹). نتیجه اصلی پژوهش آن است که چارچوب شهروندمدار مبتنی بر هوش مصنوعی مولد، ظرفیت بالایی برای تحول در خدمات شهری دارد و این فناوری نه تنها کارایی عملیاتی را افزایش می دهد، بلکه تجربه تعاملی شهروندان را بهبود می بخشد و مدیران شهری را از انبوه گزارش های خام رها ساخته و به سمت تحلیل های راهبردی سوق می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، شهر هوشمند ، خدمات شهری ، تعامل شهروندی ، گزارش دهی خودکار