مطالعات نوین در آموزش و پرورش: مرور نظام مند پارادایم های نوظهور، رویکردهای مبتنی بر هوش مصنوعی و چالش های پیاده سازی

آموزش و پرورش در دهه اخیر دست خوش تحولی پارادایمی شده است که حاصل هم گرایی فناوری های دیجیتال، هوش مصنوعی و بازنگری های پسا-همه گیری در رویکردهای آموزشی است. پژوهش حاضر با به کارگیری روش مرور نظام مند و پیروی از بیانیه پریزما (PRISMA)، یافته های ۱۲۷ مطالعه معتبر (۲۰۲۶-۲۰۲۳) را در سه محور اصلی تحلیل می کند: (۱) بازتعریف معرفت شناختی یادگیری در عصر دیجیتال، (۲) کاربست ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در سنجش تکوینی و تراکمی، و (۳) چالش های نهادی و فنی پیاده سازی این نوآوری ها در بافت های گوناگون آموزشی. یافته ها نشان می دهد که در حالی که ابزارهای سنجش مبتنی بر هوش مصنوعی از روایی قابل قبولی برخوردارند (همبستگی بالای ۰٫۸۵ با نمره دهی انسانی)، نگرانی های جدی درباره سوگیری الگوریتمی، شفافیت و حریم خصوصی باقی است. بر اساس یافته ها، «مدل آموزشی هوشمند انسان محور» (HCSEM) به عنوان چارچوبی یکپارچه برای تعادل بخشی میان قابلیت های فناورانه، اصول تربیتی و ملاحظات اخلاقی ارائه شده است. این پژوهش با ارائه توصیه های مبتنی بر شواهد برای سیاست گذاران، معلمان و توسعه دهندگان فناوری، به گفتمان جاری در زمینه اصلاحات آموزشی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

نوآوری آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، تحول دیجیتال ، محیط های یادگیری هوشمند ، سنجش تکوینی ، توسعه حرفه ای معلمان ، عدالت آموزشی