نقش سوگیری های شناختی در فرآیند برنامه ریزی استراتژیک کارآفرینان: رویکردی روانشناختی-مدیریتی

فرآیند برنامه ریزی استراتژیک در محیط های کارآفرینی به دلیل ماهیت عدم قطعیت و پیچیدگی، به شدت تحت تاثیر فرآیندهای ذهنی تصمیم گیرنده قرار دارد. هدف از این مقاله پژوهشی، تحلیل نقش سوگیری های شناختی بر کیفیت تصمیمات استراتژیک کارآفرینان با اتخاذ رویکردی میان رشته ای (روانشناسی و مدیریت) است. سوگیری های شناختی، به عنوان انحرافات سیستماتیک از عقلانیت کامل، می توانند منجر به خطاهای محاسباتی در ارزیابی فرصت ها، مدیریت ریسک و تخصیص منابع شوند. این مقاله با بررسی ادبیات موضوع، سوگیری های کلیدی نظیر «اعتمادبه نفس بیش از حد» (Overconfidence)، «سوگیری تایید» (Confirmation Bias)، «سوگیری هزینه سربسته شده» (Sunk Cost Fallacy) و «اثر錨» (Anchoring Effect) را در مراحل مختلف برنامه ریزی استراتژیک مورد واکاوی قرار می دهد. یافته های نظری نشان می دهد که در حالی که برخی سوگیری ها (مانند اعتمادبه نفس بالا) ممکن است محرک عمل در شرایط عدم قطعیت باشند، اما در فرآیند برنامه ریزی بلندمدت، منجر به استراتژی های محافظه کارانه یا به شدت مخاطره آمیز و غیرواقع بینانه می شوند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی، پیشنهاد می کند که کارآفرینان برای کاهش اثرات مخرب این سوگیری ها، باید از تکنیک های «تسهیل گری تصمیم گیری» و «تنوع بخشی به تیم های مدیریت» استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

سوگیری های شناختی ، برنامه ریزی استراتژیک ، کارآفرینی ، تصمیم گیری تحت عدم قطعیت ، روانشناسی مدیریت.