نسبت میان تزکیه نفس در فلسفه اخلاق اسلامی و خود تنظیمی در روان شناسی تربیتی معاصر

این پژوهش با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، به واکاوی مبانی اخلاقی و تربیتی در فلسفه اسلامی و نظریه های مدرن می پردازد. در سنت فلسفه اسلامی، تربیت فرآیندی وجودی و غایت مند است که کمال نفس، رشد عقلانی و تحقق فضیلت را محور قرار می دهد و هدف نهایی آن را تعالی روح در پیوند با امر قدسی می داند. در مقابل، نظریه های تربیتی مدرن، به ویژه رویکردهای انسان گرایانه و سازه گرایانه، بر محورهایی همچون خودتحقق بخشی، استقلال فردی، تجربه گرایی و عاملیت اجتماعی تاکید ویژه ای دارند. این مطالعه با بررسی تفاوت های هستی شناختی و روش شناختی این دو منظومه در مولفه هایی نظیر اهداف تربیتی، ماهیت اخلاق، و جایگاه معلم و متربی، نقاط افتراق و اشتراک آن ها را تبیین می کند. در حالی که فلسفه اسلامی بر تعالی نفس و ارتباط اخلاقی با غایات متعالی متمرکز است، دیدگاه های مدرن بیشتر بر پرورش خودآگاهی، مسئولیت انسانی و سازگاری اجتماعی تاکید می ورزند. این پژوهش در نهایت با نقد و ارزیابی این دو رویکرد، در پی ارائه الگویی جامع است که با تلفیق ظرفیت های تعالی بخش فلسفه اسلامی و پویایی های مسئولیت محور رویکردهای مدرن، چارچوبی کارآمد و چندساحتی برای تربیت اخلاقی در جهان معاصر تدوین کند؛ الگویی که بتواند میان رشد فردی، تعالی روحی و مشارکت اجتماعی پیوندی ساختاری برقرار سازد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: فلسفه ی اسلامی ، تربیت اخلاقی ، فلسفه ی تربیت ، آموزه های مدرن ، فارابی ، ملاصدرا ، انسان گرایی ، خودتحقق بخشی.