شناسایی و اولویت بندی شیوه های بهبود هوش تحلیلی افسران پلیس آگاهی در کشف جرم

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی شیوه های بهبود هوش تحلیلی افسران پلیس آگاهی در کشف جرم انجام شده است، چراکه با وجود ضرورت روزافزون این توانمندی در مواجهه با جرائم پیچیده، تاکنون الگوی جامع و اولویت بندی شده ای برای ارتقای آن در یگان های کشف جرم تدوین نشده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) با رویکرد اکتشافی است که در بخش کیفی از فن دلفی (سه دور) برای اجماع سازی خبرگان و در بخش کمی از تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای وزن دهی و اولویت بندی معیارها استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۰ نفر از خبرگان پلیس آگاهی و علوم انتظامی بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند و داده ها با استفاده از پرسشنامه های دلفی و مقایسات زوجی گردآوری و با نرم افزارهای SPSS و Expert Choice تحلیل گردید. یافته های پژوهش نشان داد که از ۲۴ شاخص اولیه، ۱۸ شاخص پس از سه دور دلفی به اجماع نهایی رسیدند و ضریب هماهنگی کندال از ۷۱۲/۰ در دور اول به ۸۳۰/۰ در دور سوم افزایش یافت که حکایت از همگرایی بالای آرای خبرگان دارد. بر اساس اولویت بندی سلسله مراتبی، معیار «توانمندسازی شناختی-تحلیلی در پردازش الگوهای جرم» با وزن ۵۹۸/۰ در رتبه نخست، «یکپارچه سازی داده محور شواهد جنایی و اطلاعات عملیاتی» با وزن ۳۱۹/۰ در جایگاه دوم و «ارتقای تصمیم سازی استنباطی در سناریوهای پیچیده کشف جرم» با وزن ۰۸۳/۰ در اولویت سوم قرار گرفت و در سطح زیرمعیارها، «افزایش توان تحلیل زمانی-مکانی وقوع جرایم»، «توسعه سامانه های تحلیل پیوندی داده های جرم و مظنونان» و «توسعه تحلیل احتمالاتی در پیش بینی رفتار مجرمان» بیشترین وزن ها را به خود اختصاص دادند؛ ضمن آنکه نرخ ناسازگاری همه ماتریس های مقایسه زوجی کمتر از ۱/۰ محاسبه شد که نشان دهنده سازگاری و منطقی بودن قضاوت های خبرگان است. در نهایت، نتایج پژوهش نشان می دهد که بهبود هوش تحلیلی نیازمند رویکردی سلسله مراتبی و گام به گام است که در آن ابتدا بنیان های شناختی افسران تقویت شده، سپس زیرساخت های یکپارچه سازی داده ها فراهم گردد و در مرحله نهایی، توانایی تصمیم سازی در شرایط پیچیده و مبهم ارتقا یابد؛ این اولویت بندی می تواند به عنوان نقشه راه عملیاتی در برنامه ریزی آموزشی، سرمایه گذاری فناورانه و تدوین دستورالعمل های پلیس آگاهی فراجا مورد استفاده قرار گرفته و زمینه ساز تحول نظام مند در فرآیند کشف جرائم گردد.

کلیدواژه ها:

هوش تحلیلی ، کشف جرم ، توانمندسازی شناختی ، تحلیل سلسله مراتبی ، پلیس آگاهی