تطبیق ماهیت و کارکرد «حق انصراف» در قراردادهای الکترونیک (مطالعه موردی: دیجی کالا و آمازون)

با گذار از سنن حقوقی مبتنی بر حضور فیزیکی به سمت تجارت از راه دور، نهادهای حمایتی در قراردادها نیازمند بازتعریف هستند. پژوهش حاضر با هدف تبیین ماهیت حقوقی «حق انصراف» (Right of Withdrawal) در قراردادهای الکترونیک، به مطالعه تطبیقی رویه پلتفرم های دیجی کالا و آمازون می پردازد. این پژوهش با استفاده از روش پژوهشی - تحلیلی و بررسی رویه های عملیاتی، به دنبال این است که نشان دهد چگونه حق انصراف، ضمن جایگزینی کارکردهای مفقود خیار مجلس در فضای مجازی، به ابزاری برای حمایت از مصرف کننده در مقابل نابرابری اطلاعاتی بدل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حق انصراف در تجارت الکترونیک، بستر حقوقی را از محوریت مکان به محوریت زمان منتقل کرده و تبلوری مدرن از اراده برای حفظ تعادل در قراردادهای نابرابر است. نتایج بررسی ها نشان می دهد در حالی که رویه دیجی کالا بر انطباق با مقررات قانون تجارت الکترونیک ایران (مصوب ۱۳۸۲) استوار است، آمازون از این حق به عنوان یک ابزار رقابتی و حمایتی فراتر از الزامات قانونی بهره می برد. با این حال، چالش هایی نظیر احراز دقیق زمان انعقاد قرارداد، تعیین مدت زمان مجاز برای انصراف، هزینه های بازگشت کالا و احتمال سوءاستفاده از این حق جهت بهره برداری غیرقانونی از محصولات، همچنان از مباحث کلیدی و نقاط تقابل در رویه های حقوقی هستند.

کلیدواژه ها:

حق انصراف ، قراردادهای الکترونیک ، دیجی کالا ، آمازون ، خیار مجلس ، حمایت از مصرف کننده