بررسی تطبیقی ضمانت اجرای امتناع از مذاکره مجدد در مواجهه با هاردشیپ در قراردادهای تجاری بین المللی

تحولات اقتصادی و تجاری جهان، از جمله بحران های مالی، نوسانات بازار و رویدادهای پیش بینی ناپذیر، موجب شده است اجرای برخی قراردادهای تجاری بین المللی با وجود امکان پذیر بودن، تعادل اقتصادی اولیه خود را از دست بدهد. در چنین شرایطی، نهاد «هاردشیپ» و شرط «مذاکره مجدد» به عنوان ابزاری برای حفظ قرارداد و بازگرداندن تعادل اقتصادی آن، اهمیت ویژه ای یافته اند. با وجود پذیرش این نهاد در اسناد بین المللی، به ویژه اصول قراردادهای تجاری بین المللی یونیدروا، جایگاه و ضمانت اجرای شرط مذاکره مجدد در حقوق ایران همچنان با ابهام مواجه است. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش است که آیا امتناع از مذاکره مجدد در وضعیت هاردشیپ می تواند نقض تعهد قراردادی تلقی شود و آیا حقوق ایران ظرفیت پذیرش و حمایت از این شرط را دارد؟ فرضیه پژوهش بر امکان شناسایی این شرط در حقوق ایران بر پایه اصل حاکمیت اراده، حسن نیت و قواعد عمومی قراردادها استوار است.پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، با بررسی منابع حقوقی داخلی، اسناد بین المللی و اصول یونیدروا انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که شرط مذاکره مجدد در حقوق تجارت بین الملل صرفا یک تعهد اخلاقی نیست، بلکه سازوکاری حقوقی برای حفظ قرارداد و جلوگیری از فروپاشی روابط تجاری محسوب می شود. همچنین، با وجود فقدان مقررات صریح در حقوق ایران، مبانی موجود امکان پذیرش و حمایت از این شرط را فراهم می آورد و می تواند زمینه افزایش امنیت حقوقی قراردادهای تجاری بین المللی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

هاردشیپ ، شرط مذاکره مجدد ، قراردادهای تجاری بین المللی ، اصول قراردادهای تجاری بین المللی یونیدروا ، حسن نیت ، مسئولیت قراردادی