مقایسه فقهی ماهیت ارش در تزلزل عقد در کتاب مکاسب شیخ انصاری و تذکره الفقهاء علامه حلی(رحمه االله)

تببین ماهیت فقهی ارش از مسائل مهم فقه معاملات است؛ زیرا نحوه تلقی از آن می تواند در تحلیل رابطه ارش با تزلزل یا استقرار عقد و تبیین احکام خیار عیب تاثیرگذار باشد. با وجود اهمیت این نهاد فقهی، درباره ماهیت ارش و نسبت آن با تزلزل یا استقرار عقد، دیدگاه های متفاوتی در میان فقهای امامیه مطرح شده است که می تواند منشا اختلاف در فهم آثار فقهی باشد. از سوی دیگر، آراء شیخ انصاری در مکاسب و علامه حلی در تذکره الفقهاء به دلیل جایگاه ممتاز این دو اثر در فقه استدلالی امامیه، از مهم ترین مبانی نظری این بحث به شمار می رود. با این حال، مقایسه مستقل و تحلیلی دیدگاه های این دو فقیه درباره ماهیت ارش و تاثیر آن بر تزلزل عقد، کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ ازاین رو، تحلیل و مقایسه دیدگاه های این دو فقیه می تواند ضمن تبیین دقیق تر مفهوم ارش، به رفع ابهام های موجود و روشن تر شدن مبانی فقهی این مسئله کمک کند. این تحقیق درصدد پاسخ به این سوال است که نسبت سنجی ماهیت فقهی ارش در تزلزل عقد از منظر کتاب مکاسب شیخ انصاری و تذکره الفقهاء علامه حلی چیست و با هدف خروج متبایعین از حالت شک نسبت به متزلزل بودن یا لازم بودن عقد نوشته شده است؛ همچنین این تحقیق از روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و با ابزار فیشبرداری به رشته تحریر درآمده است. هر دو فقیه در نهایت ارش را دارای ماهیت غرامتی و جبران کننده دانسته و آن را برای جبران کاهش ارزش ناشی از عیب می دانند.

کلیدواژه ها:

ارش ، تزلزل عقد ، خیار عیب ، شیخ انصاری ، علامه حلی