شاخص های حقوقی شهر هوشمند در نظام حقوقی شهرداری های ایران

شهر هوشمند به عنوان پارادایمی نوین در مدیریت شهری مبتنی بر فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی، با هدف ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و بهینه سازی خدمات عمومی، در دهه های اخیر مورد توجه نظام های حقوقی مختلف قرار گرفته است. بااین حال، استقرار شهرهای هوشمند در کنار مزایای آشکار خود، چالش های حقوقی متنوعی را در زمینه های حریم خصوصی، حاکمیت داده، مسئولیت مدنی، قراردادهای هوشمند و حقوق شهروندی دیجیتال پدید آورده است. شهرداری ها به عنوان نهاد اصلی متولی اداره شهرها، نقش محوری در تنظیم گری، نظارت و تضمین حقوق شهروندان در فرآیند هوشمندسازی ایفا می کنند. این مقاله با روش توصیفی‑ و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسناد حقوقی، به بررسی شاخص های حقوقی شهر هوشمند و انطباق آن با نظام حقوقی شهرداری های ایران می پردازد. یافته ها نشان می دهد که با وجود تلاش های تقنینی اخیر از جمله تصویب «سند نظام شهر هوشمند بومی، امن و پایدار»، چارچوب حقوقی ایران در حوزه هایی مانند حمایت از داده های شخصی، شفافیت الگوریتمی، مسئولیت سامانه های هوشمند و قراردادهای خوداجرا با خلاهای ساختاری و عدم تناسب با سرعت تحولات فناورانه مواجه است. بر این اساس، مقاله پیشنهادهایی برای اصلاح و تکمیل نظام حقوقی حاکم بر شهرهای هوشمند در چارچوب اختیارات و وظایف شهرداری ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، شاخص های حقوقی ، شهرداری ، حریم خصوصی ، حکمرانی داده ، قرارداد هوشمند