بررسی رابطه مسئولیت کیفری و مدنی در جرایم علیه اشخاص با تاکید بر جبران خسارت معنوی

در نظام حقوقی ایران، مسئولیت کیفری و مسئولیت مدنی دو نهاد حقوقی متمایز اما مرتبط هستند که در جرایم علیه اشخاص، اغلب به طور هم زمان قابل طرح می باشند. مسئولیت کیفری با هدف حفظ نظم عمومی، تنبیه مرتکب و بازدارندگی از ارتکاب جرایم آتی پیگیری می شود، در حالی که مسئولیت مدنی بر جبران کامل خسارت وارده به زیان دیده تمرکز دارد. در جرایم علیه اشخاص اعم از جرایم علیه تمامیت جسمانی و جرایم علیه شخصیت معنوی، این دو مسئولیت اغلب با یکدیگر تلاقی می یابند. با این حال، جبران خسارت معنوی با چالش های جدی مواجه است، به ویژه با توجه به محدودیت های مندرج در تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که پرداخت خسارت معنوی را در جرائم موجب دیه و تعزیرات منصوص شرعی مستثنی کرده است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی دقیق رابطه این دو مسئولیت، مبانی فقهی و حقوقی هر یک، و راهکارهای جبران خسارت معنوی می پردازد و در پایان پیشنهادهایی برای رفع تعارضات قانونی و رویه قضایی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری ، مسئولیت مدنی ، جرایم علیه اشخاص ، خسارت معنوی ، قانون آیین دادرسی کیفری ، تبصره ۲ ماده ۱۴ ، جبران خسارت