تحلیل آماری تصادفات درون شهری شهر رشت با تاکید بر نوع پلاک خودروها (بومی، غیر بومی و منطقه آزاد)

این پژوهش به تحلیل توصیفی و مقایسه ای تصادفات درون شهری رشت با تاکید بر نقش مالکیت پلاک خودروها (پلاک رشت، شهرستان های گیلان خارج از استان و منطقه آزاد) در یک بازه یک ساله (شامل شش ماهه دوم ۱۴۰۳ و شش ماهه اول ۱۴۰۴) می پردازد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی است که بر پایه داده های ثبتی پلیس راهور انجام گرفت. از آمار توصیفی فراوانی و درصد برای ترسیم نیم رخ تصادفات بر اساس متغیرهای مالکیت، پلاک، علت وقوع، نوع تصادف خسارتی، جرحی، فوتی، توزیع ساعتی و جنسیت استفاده شد. جهت بررسی معناداری تغییرات بین دو نیم سال از آزمون کای دو بهره گرفته شده است. از مجموع ۶۷۸۹ تصادف ثبت شده در یک سال مورد مطالعه، خودروهای دارای پلاک رشت با سهم ۷۱٪ (۴۸۷۱ مورد) بیشترین سهم را داشته اند. با این حال نتایج آزمون کای دو نشان داد که توزیع سهم گروه های مختلف پلاک بین دو نیم سال تفاوت معناداری داشته است (χ۲=۱۴.۶۶۵۷). شایع ترین علل تصادف به ترتیب عدم توجه به جلو و عدم رعایت حق تقدم بودند. از جنبه زمانی بیشترین تمرکز تصادفات در بازه های ۱۲:۰۰ تا ۱۸:۰۰ و ۱۸:۰۰ تا ۲۴:۰۰ رخ داده بود. همچنین توزیع نوع تصادف بین دو دوره با تغییر بسیار معناداری همراه بود (χ۲=۴۹.۷۷۱۷) که حاکی از تغییر در الگوی شدت تصادفات است. یافته ها حاکی از تغییرات معنادار در الگوهای تصادف هم از نظر ترکیب خودروهای درگیر و هم از نظر شدت عواقب بین دو نیم سال است. بر این اساس ترکیبی از اقدامات شامل بهبود مهندسی تقاطع ها، افزایش نظارت و کنترل در ساعات اوج تصادف، اجرای کمپین های آموزشی هدفمند برای رانندگان غیر بومی و بهبود سیستم نشانه گذاری و تابلوگذاری پیشنهاد می شود. انجام پژوهش های تکمیلی با تمرکز بر تحلیل مکانی (GIS)، مدل سازی چندمتغیره و ادغام داده های حجم تردد برای شناسایی دقیق تر نقاط بحرانی و عوامل خطر مستقل ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

تصادفات درون شهری شهر رشت ، تحلیل آماری تصادفات ، مالکیت ، پلاک ، رفتار رانندگان غیربومی