بازطراحی فضاهای شهری با الگوی حیاط شهری رویکردی به بازآفرینی پایدار در بافت تاریخی تبریز مطالعه موردی: منطقه (۸)

رشد سریع شهرنشینی و توسعه نامتوازن در شهرهای ایران به ویژه در بافت های تاریخی مانند منطقه ۸ تبریز، منجر به کاهش کیفیت فضاهای عمومی، تضعیف تعاملات اجتماعی، بحران هویت مکانی و مشکلات زیست محیطی شده است. الگوی حیاط شهری الهام گرفته از حیاط مرکزی سنتی ایرانی به عنوان فضایی محصور، میانجی و چندعملکردی می تواند راهکاری بومی برای بازطراحی فضاهای شهری ارائه دهد. این الگو با بهره گیری از عناصر طبیعت (آب، باد، درخت، آفتاب) تامین نیازهای انسانی زیستی، اجتماعی، ادراکی، تقویت حس تعلق، آرامش روانی و پایداری اقلیمی در معماری سنتی پاسخگوی چالش های محیطی بوده است. در این پژوهش با تاکید بر انفصال انسان از طبیعت در شهرهای معاصر، ضرورت احیای الگوی حیاط شهری در بازطراحی فضاهای عمومی بررسی می شود. تمرکز بر منطقه ۸ تبریز (بافت تاریخی با بناهای شاخص، مساجد و ادارات) نشان دهنده پتانسیل بالای این الگو برای افزایش سرزندگی، تعاملات اجتماعی و کیفیت زیست محیطی است. اهداف اصلی شامل ارائه راهبردها و چارچوب بازطراحی با رویکرد الگوهای بومی است. روش تحقیق ترکیبی، پژوهش در طراحی و مطالعه موردی بوده و از منابع کتابخانه ای، میدانی (مشاهده، مصاحبه) و ابزارهای تحلیلی اقلیمی گرس هاپر، لیدی باگ استفاده شده است. نتایج اولیه حاکی از آن است که الگوی حیاط شهری می تواند به ارتقای پایداری اجتماعی-زیست محیطی فضاهای شهری تاریخی کمک کند و الگویی برای مداخلات آینده در کلان شهرهای ایران ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

حیاط شهری ، بازطراحی فضاهای شهری ، حیاط مرکزی ، بافت تاریخی تبریز ، پایداری شهری ، هویت مکانی