بررسی و مقایسه عوامل موثر بر تاخیر در اجرای پروژه های ساختمانی (مرور نظام مند مطالعات داخلی و خارجی)

تاخیر در اجرای پروژه های ساختمانی یکی از چالشهای مهم در صنعت ساخت و ساز است که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و اجرایی قابل توجهی به همراه دارد. هدف این مطالعه، بازشناسی، طبقه بندی و مقایسه عوامل موثر بر تاخیر پروژه های ساختمانی براساس مرور نظام مند ادبیات داخلی و خارجی بوده است. بدین منظور مطالعات منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۰-۲۰۲۵ از پایگاههای معتبر بین المللی و منابع علمی داخل کشور با استفاده از واژگان کلیدی مرتبط جست وجو و پس از پالایش براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. نتایج مرور نظام مند نشان داد عوامل تاخیر در پروژه های ساختمانی را میتوان در سه دسته اصلی عوامل مرتبط با کارفرما، پیمانکار و محیط پروژه طبقه بندی کرد. از سوی دیگر، مطالعات خارجی عمدتا بر نقش فناوری اطلاعات، مدیریت زنجیره تامین و مولفه های فرهنگی و نهادی در تاخیر پروژه ها تاکید داشته اند، در حالی که مطالعات داخلی بیشتر به ضعف برنامه ریزی و کنترل پروژه، عدم انسجام بین ذینفعان و اثرات مقررات محلی اشاره کرده اند. مقایسه عوامل داخلی و خارجی نشان داد که با وجود اشتراکات قابل توجه، عوامل محیط، نهادی، حقوقی و مدیریت ریسک در مطالعات خارجی نقش برجسته تر یافته اند، در حالی که در منابع داخلی تاکید بیشتری بر کمبود منابع مالی، ناکارآمدی مدیریت پیمانکاران و ضعف در طرح ریزی اولیه شده است. نتایج این بررسی میتواند به درک بهتر ساختار علی تاخیرها در پروژه های ساختمانی کمک کند و مبنایی برای پیشنهاد چارچوب مدیریتی یکپارچه به منظور ارتقای کارایی و کاهش ریسک تاخیر در پروژه های ساخت و ساز فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تاخیر ، پروژه ساخت و ساز ، پروژه ساختمانی ، مطالعات نظاممند