تحلیل مردم شناختی پوشاک اقلیت های مذهبی شهر تهران و تحولات آن از گذشته تاکنون

پوشاک یکی از مهم ترین عناصر فرهنگ مادی و از شاخص های هویت فرهنگی، اجتماعی و مذهبی هر جامعه محسوب می شود. در جوامع چندفرهنگی، پوشش اقلیت های مذهبی علاوه بر کارکردهای فردی، نقش مهمی در بازنمایی هویت جمعی، حفظ میراث فرهنگی و انتقال ارزش های اجتماعی ایفا می کند. شهر تهران به عنوان بزرگ ترین کلان شهر ایران، در طول تاریخ محل زندگی گروه های متنوعی از اقلیت های مذهبی از جمله ارامنه، زرتشتیان، کلیمیان و آشوریان بوده است که هر یک الگوهای خاصی از پوشش را متناسب با باورهای دینی، شرایط اجتماعی و تعاملات فرهنگی خود شکل داده اند. با گسترش شهرنشینی، مدرنیزاسیون، توسعه فناوری های ارتباطی و افزایش تعاملات فرهنگی، الگوهای سنتی پوشاک این گروه ها دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. هدف این پژوهش، تحلیل مردم شناختی تحولات پوشاک اقلیت های مذهبی شهر تهران از گذشته تاکنون و بررسی عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی موثر بر این تحولات است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر پایه روش توصیفی تحلیلی و مردم نگاری انجام شده و داده های آن از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسناد تاریخی و منابع مرتبط گردآوری شده است. چارچوب نظری پژوهش نیز بر مبنای رویکردهای مردم شناسی فرهنگ، نظریه کارکردگرایی و دیدگاه های مرتبط با فرهنگ مادی تنظیم شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پوشاک اقلیت های مذهبی تهران از یک سو متاثر از آموزه های دینی، سنت های قومی و شرایط تاریخی بوده و از سوی دیگر، تحت تاثیر فرآیندهای مدرنیزاسیون، جهانی شدن، تغییر سبک زندگی و افزایش تعاملات فرهنگی، به تدریج از ویژگی های سنتی فاصله گرفته است. با وجود این تحولات، بسیاری از عناصر نمادین پوشش همچنان در آیین های مذهبی، مناسبت های فرهنگی و مراسم سنتی حفظ شده و به عنوان بخشی از هویت فرهنگی این گروه ها استمرار یافته است.

کلیدواژه ها:

مردم شناسی ، پوشاک ، اقلیت های مذهبی ، تهران ، هویت فرهنگی ، فرهنگ مادی.