بررسی ظرفیت فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در شخصی سازی فرایند یاددهی–یادگیری مفاهیم پیچیده فیزیک در دوره متوسطه دوم

تحولات گسترده در حوزه فناوری های دیجیتال، به ویژه هوش مصنوعی، موجب ایجاد تغییرات بنیادین در نظام های آموزشی شده است. در سال های اخیر، هوش مصنوعی از یک فناوری صرفا محاسباتی به ابزاری راهبردی برای بهبود کیفیت آموزش و یادگیری تبدیل شده است. یکی از مهم ترین قابلیت های این فناوری، شخصی سازی فرایند یاددهی–یادگیری بر اساس ویژگی ها، نیازها، علایق و توانایی های یادگیرندگان است. این قابلیت به ویژه در آموزش مفاهیم پیچیده فیزیک، که به دلیل ماهیت انتزاعی، ریاضی محور و مفهومی خود از دشوارترین دروس دوره متوسطه دوم محسوب می شود، اهمیت فراوانی دارد.هدف این مقاله، بررسی ظرفیت فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در شخصی سازی آموزش مفاهیم پیچیده فیزیک در دوره متوسطه دوم است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه بررسی منابع علمی، مقالات پژوهشی، گزارش های بین المللی و مطالعات انجام شده در حوزه هوش مصنوعی در آموزش انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فناوری هایی نظیر سامانه های آموزش هوشمند، یادگیری تطبیقی، تحلیل داده های آموزشی، پردازش زبان طبیعی، چت بات های آموزشی و شبیه سازی های هوشمند، می توانند با شناسایی نیازهای آموزشی هر دانش آموز، مسیر یادگیری اختصاصی طراحی کرده و موجب افزایش درک مفهومی، انگیزش تحصیلی، مشارکت فعال، یادگیری عمیق و بهبود عملکرد آموزشی شوند.در مقابل، چالش هایی همچون کمبود زیرساخت های فناوری، نابرابری در دسترسی به امکانات دیجیتال، ضرورت توانمندسازی معلمان، مسائل اخلاقی مرتبط با حفظ حریم خصوصی داده ها و هزینه های پیاده سازی، از مهم ترین موانع استفاده گسترده از این فناوری ها به شمار می روند. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می دهد که استفاده هوشمندانه از فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند نقش موثری در ارتقای کیفیت آموزش فیزیک و تحقق یادگیری شخصی سازی شده در مدارس متوسطه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش فیزیک ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، دوره متوسطه دوم ، یادگیری تطبیقی.