بررسی اخلاقی، مخالفت و دشمنی در سیره امیر المومنین علی علیه السلام

امیرالمومنین علی بن ابیطالب(ع) به عنوان اولین مرد مسلمان و برجسته ترین شخصیت تاریخ اسلام بعد پیامبر اکرم صلی الله علیه، نه تنها به دلیل شجاعت و عدالت، بلکه به دلیل اخلاق والا و رفتار انسانی اش در مواجهه با مخالفان و دشمنانش مورد توجه قرار گرفته است. سیره اخلاقی امام علی(ع) در برخورد با مخالفتها و دشمنیها، الگویی بی بدیل برای جامعه اسلامی و بشریت است. دراین مقاله به بررسی ابعاد اخلاقی، مخالفتها و دشمنیها در سیره امام علی(ع) می پردازم. در نگرش حضرت علی(ع) مخالف و دشمن، انسانی خطاکار است که باید هدایت شود و مهم ترین وظیفه انبیا و اولیای الهی و همه حکومت های مبتنی بر دین زمینه سازی هدایت انسان ها و نشان دادن راه حق و حقیقت به آنان است. در نگاه آن حضرت، انسان اشرف مخلوقات است و تکریم هر انسانی فارغ از عقیده و مذهب او بر همگان واجب است. مهم ترین مولفه تکریم انسان، حفظ خون اوست و خون های به ناحق ریخته شده، اول چیزی است که روز قیامت مورد سوال قرار خواهد گرفت. حکومت و قدرت نیز وسیله ای برای احقاق حقوق و احیای حدود و ارزش های الهی و درنهایت، تکامل و سعادت انسان است و ذاتا دارای ارزش نیست؛ بلکه ارزش و اهمیت آن، کمتر از انسان و جایگاه رفیع اوست. امام علی(ع) در نگرش سیاسی خود که ریشه در اصول و اعتقادات فوق داشت به آزادی و اندیشه مخالفان باطل خود احترام می گذاشت و هیچ گاه به توهین و هتک حرمت متوسل نمی شد و در سخت ترین و بحرانی ترین شرایط مثل جنگ نیز به اصول اخلاقی پای بند بود.

کلیدواژه ها:

اصول اسلامی ، امام علی(ع) ، اهل ذمه ، برخورد قاطعانه ، رفتار انسانی ، سیره اخلاقی ، مخالفان.