بررسی دیدگاه ملاصدرا درباره تربیت اخلاقی و کاربرد آن در نظام آموزش وپرورش

ملاصدرای شیرازی، موسس مکتب حکمت متعالیه، با ارائه نظام فلسفی منسجم و نوآورانه، افق های تازه ای را در باب انسان شناسی، معرفت شناسی و به ویژه تربیت اخلاقی گشوده است. مقاله حاضر با هدف واکاوی دیدگاه های این حکیم بزرگ درباره تربیت اخلاقی و استخراج کاربردهای آن در نظام آموزش وپرورش، به شیوه توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع اصیل صدرایی و آثار شارحان وی سامان یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ملاصدرا با طرح نظریه حرکت جوهری، اثبات تجرد نفس، تبیین مراتب سه گانه نفس و بیان رابطه علم و عمل، چارچوبی جامع برای تربیت اخلاقی فراهم آورده که در آن عقل، عشق، مجاهده و تهذیب نفس به عنوان ارکان اصلی تربیت ایفای نقش می کنند. این نظام تربیتی بر پایه وحدت وجود، معادگرایی و هدفمندی آفرینش استوار است و انسان را موجودی در مسیر تکامل و صعود به سوی حقیقت می داند. بررسی این آراء نشان می دهد که نظام آموزش وپرورش ایران می تواند با الهام از مبانی صدرایی، به بازسازی اهداف تربیتی، طراحی برنامه درسی، تربیت معلمان و ایجاد فضای اخلاقی در مدارس بپردازد. تلفیق حکمت متعالیه با نظام تعلیم و تربیت، ضمن حفظ اصالت های دینی و فرهنگی، پاسخگوی نیازهای معنوی نسل جدید خواهد بود.

کلیدواژه ها:

ملاصدرا ، حکمت متعالیه ، تربیت اخلاقی ، نفس ، حرکت جوهری ، نظام آموزش وپرورش