توسعه شایستگی های تصمیم گیری تحصیلی در دانش آموزان؛ راهکاری برای انتخاب آگاهانه مسیر آموزشی در دوره متوسطه

انتخاب رشته تحصیلی یکی از مهم ترین تصمیم های دانش آموزان در دوره متوسطه اول است که آثار آن تا سال ها بر مسیر تحصیلی، شغلی و اجتماعی افراد باقی می ماند. با این حال، بسیاری از دانش آموزان در زمان انتخاب رشته به دلیل ناآشنایی با توانمندی های فردی، شناخت محدود از رشته های تحصیلی و تاثیرپذیری از دیدگاه اطرافیان، در تصمیم گیری با ابهام و تردید مواجه می شوند. ازاین رو، توانمندسازی آنان برای انتخابی آگاهانه، ضرورتی انکارناپذیر در نظام تعلیم و تربیت به شمار می آید.پژوهش حاضر با رویکرد اقدام پژوهی و با هدف بهبود فرآیند هدایت تحصیلی و تقویت مهارت تصمیم گیری دانش آموزان اجرا شد. برای شناسایی عوامل موثر بر مسئله، از مشاهده میدانی، گفت وگو با دانش آموزان، والدین و مشاور مدرسه، پرسش نامه و بررسی سوابق تحصیلی استفاده شد. بر اساس یافته های اولیه، برنامه ای مداخله ای شامل آموزش مهارت های خودشناسی، معرفی ویژگی ها و فرصت های رشته های تحصیلی، اجرای فعالیت های استعدادیابی، برگزاری جلسات مشاوره فردی و گروهی، آشنایی خانواده ها با اصول هدایت تحصیلی و ایجاد تعامل مستمر میان مدرسه و اولیا طراحی و اجرا گردید.نتایج نشان داد که اجرای این اقدامات موجب افزایش آگاهی دانش آموزان نسبت به علایق، استعدادها و توانایی های خود، تقویت قدرت تحلیل و انتخاب، کاهش وابستگی به تصمیم های هیجانی یا تحمیلی، افزایش مشارکت والدین در فرآیند هدایت تحصیلی و ارتقای کیفیت انتخاب رشته شد. همچنین، اعتمادبه نفس دانش آموزان در تصمیم گیری افزایش یافت و نگرش آنان نسبت به آینده تحصیلی و شغلی واقع بینانه تر شد. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که هدایت تحصیلی موفق، تنها به ارائه اطلاعات درباره رشته ها محدود نمی شود، بلکه مستلزم ایجاد فرصت هایی برای خودشناسی، رشد مهارت های تصمیم گیری و تعامل مستمر میان دانش آموز، خانواده، مشاور و مدرسه است.

کلیدواژه ها:

هدایت تحصیلی ، انتخاب رشته ، تصمیم گیری آگاهانه ، خودشناسی ، اقدام پژوهی ، دانش آموزان متوسطه