نهادینه سازی مشارکت دانش آموزی و ظرفیت سازی شورای دانش آموز؛ از حاشیه تا متن مدیریت مدرسه

این پژوهش با هدف تقویت فرهنگ مشارکت، افزایش مسئولیت پذیری و ارتقای نظم و انضباط دانش آموزان از طریق بازآفرینی نقش شورای دانش آموزی در یکی از مدارس متوسطه دوم انجام شد. بررسی های اولیه نشان داد که مشارکت دانش آموزان در امور مدرسه محدود بوده، انگیزه آنان برای ایفای نقش در تصمیم گیری ها کاهش یافته و این موضوع بر احساس تعلق، مسئولیت پذیری و فضای تربیتی مدرسه تاثیر منفی گذاشته است. پژوهش با استفاده از رویکرد اقدام پژوهی و بر پایه گردآوری داده ها از طریق مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموزان، دبیران و اولیا، پرسش نامه، بررسی مستندات مدرسه و برگزاری جلسات کارشناسی اجرا شد.پس از تحلیل عوامل موثر، مجموعه ای از راهکارهای عملی شامل بازتعریف وظایف شورای دانش آموزی، آموزش مهارت های ارتباطی، رهبری و کار تیمی، تشکیل گروه های اجرایی دانش آموزی، واگذاری مسئولیت در برنامه های آموزشی و فرهنگی، برگزاری نشست های منظم میان اعضای شورا و مدیریت مدرسه، طراحی نظام تشویق و قدردانی و بهره گیری از ابزارهای ارتباطی برای تعامل مستمر با دانش آموزان و خانواده ها به اجرا درآمد. ارزیابی نتایج نشان داد که اجرای این برنامه ها موجب افزایش مشارکت داوطلبانه دانش آموزان، تقویت روحیه همکاری، ارتقای مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی، بهبود نظم مدرسه، کاهش مشکلات انضباطی و افزایش رضایت دانش آموزان، معلمان و اولیا شده است. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که توانمندسازی شورای دانش آموزی و توسعه مدیریت مشارکتی می تواند زمینه ساز ارتقای کیفیت محیط آموزشی، تقویت سرمایه اجتماعی مدرسه و تحقق اثربخش اهداف تربیتی باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مدیریت مشارکتی ، شورای دانش آموزی ، مشارکت دانش آموزان ، مسئولیت پذیری ، مدارس متوسطه دوم