مدیریت مدرسه در عصر هوش مصنوعی؛ فرصت ها و چالش های پایش هوشمند تجربه یادگیری دانش آموزان

تحول دیجیتال و گسترش فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، الگوهای سنتی مدیریت مدرسه و فرآیندهای آموزشی را با تغییرات بنیادینی مواجه ساخته است. در مدارس هوشمند، داده های حاصل از فعالیت های آموزشی، تعاملات یادگیری و رفتارهای تحصیلی دانش آموزان می تواند به عنوان منبعی ارزشمند برای شناخت بهتر وضعیت یادگیرندگان و اتخاذ تصمیم های مدیریتی دقیق تر مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، گسترش نظام های پایش هوشمند، پرسش های مهمی درباره مرز میان حمایت آموزشی و نظارت بیش از حد، حفظ هویت انسانی آموزش و جایگاه معلم در عصر فناوری ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت ها و پیامدهای مدیریتی و تربیتی بهره گیری از هوش مصنوعی در پایش فرایند یادگیری و شناسایی زودهنگام تغییرات انگیزشی و رفتاری دانش آموزان انجام شده است.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای، بررسی پژوهش های مرتبط با سامانه های هوشمند آموزشی، تحلیل قابلیت های فناوری های داده محور و مطالعه دیدگاه های متخصصان حوزه تعلیم و تربیت انجام گرفت. یافته ها نشان می دهد که ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند با تحلیل الگوهای یادگیری، میزان مشارکت، روند پیشرفت تحصیلی و تعاملات آموزشی، نشانه های کاهش انگیزه، افت عملکرد یا نیازهای حمایتی دانش آموزان را شناسایی کرده و زمینه مداخلات سریع تر و هدفمندتر معلمان و مدیران را فراهم سازند. همچنین، این فناوری ها می توانند در طراحی مسیرهای یادگیری شخصی سازی شده، بهبود تصمیم گیری مدیریتی و افزایش اثربخشی برنامه های آموزشی نقش موثری ایفا کنند.در کنار این ظرفیت ها، نتایج پژوهش بر ضرورت توجه به چالش هایی همچون امنیت و محرمانگی داده های دانش آموزان، احتمال برچسب زنی ناشی از تحلیل های الگوریتمی، وابستگی بیش از اندازه به فناوری، کاهش تعاملات انسانی و نیاز به ارتقای سواد دیجیتال معلمان تاکید دارد. یافته های پژوهش بیانگر آن است که مدرسه هوشمند موفق، مدرسه ای نیست که صرفا به ابزارهای فناورانه مجهز باشد، بلکه محیطی است که فناوری را در خدمت روابط انسانی، تصمیم گیری تربیتی و رشد همه جانبه دانش آموزان به کار می گیرد. از این منظر، هوش مصنوعی باید به عنوان یک ابزار پشتیبان مدیریت آموزشی مورد استفاده قرار گیرد تا ضمن تقویت نقش معلم و مدیر، زمینه شکل گیری نظام آموزشی هوشمند، اخلاق محور و دانش آموزمحور فراهم شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت مدرسه هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، تحلیل داده های آموزشی ، انگیزه دانش آموزان ، تصمیم گیری مدیریتی