نقش خودکارآمدی معلمان در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با نیازهای ویژه

خودکارآمدی معلمان، به معنای باور آنان به توانایی های خود در تاثیرگذاری بر یادگیری دانش آموزان، یکی از تعیین کننده ترین عوامل در کیفیت آموزش، به ویژه در حوزه دانش آموزان با نیازهای ویژه محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش خودکارآمدی معلمان در پیشرفت تحصیلی این گروه از دانش آموزان انجام شد. این مطالعه مروری سیستماتیک، با تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های تجربی و نظری منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، به بررسی ابعاد گوناگون این رابطه پرداخته است. نتایج نشان داد که خودکارآمدی معلمان به طور مستقیم و غیرمستقیم، از طریق مکانیسم هایی چون افزایش پایداری در تدریس، به کارگیری راهبردهای آموزشی انطباقی و نوآورانه، ایجاد جو عاطفی مثبت در کلاس، و کاهش فرسودگی شغلی، بر پیامدهای تحصیلی دانش آموزان با نیازهای ویژه اثر می گذارد. معلمان با خودکارآمدی بالا، چالش های رفتاری و یادگیری را نه به عنوان تهدید، بلکه به عنوان فرصتی برای رشد حرفه ای می بینند و از برنامه های آموزشی فردی سازی شده با وفاداری بیشتری پیروی می کنند. همچنین، این باورها تحت تاثیر عواملی چون تجربه تسلطی، ترغیب کلامی، و حمایت سازمانی شکل می گیرند. در مقابل، خودکارآمدی پایین با پیامدهای منفی مانند انتظارات کم از دانش آموزان، وابستگی بیش از حد به روش های سنتی و نرخ بالای ترک خدمت مرتبط است. یافته ها بر ضرورت طراحی برنامه های توسعه حرفه ای متمرکز بر ارتقای خودکارآمدی، به ویژه در دوره پیش از خدمت و سال های آغازین تدریس، برای بهبود پیشرفت تحصیلی و پیامدهای زندگی دانش آموزان با نیازهای ویژه تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی معلم ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، آموزش ویژه ، توسعه حرفه ای