پرورش روحیه پرسشگری و کنجکاوی علمی در فضای کلاس درس.

پرورش روحیه پرسشگری و کنجکاوی علمی در فضای کلاس درس، یکی از بنیادی ترین و در عین حال چالش برانگیزترین ماموریت های نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود. این مقاله با رویکردی تحلیلی‑مروری به بررسی مبانی نظری، اهمیت، موانع، راهبردهای عملی، نقش معلم، روش های ارزشیابی و چشم اندازهای آینده در زمینه پرورش کنجکاوی و پرسشگری در کلاس درس می پردازد. یافته های پژوهش های متعدد نشان می دهد که کنجکاوی به عنوان موتور محرک یادگیری عمیق، با پیشرفت تحصیلی، انگیزه درونی و تفکر انتقادی دانش آموزان ارتباط مثبت و معناداری دارد. با این حال، پژوهش ها نشان می دهد که با افزایش سن تحصیلی دانش آموزان، جریان سوالات آنان به شدت کاهش می یابد و بسیاری از کلاس های درس به دلیل عوامل ساختاری، فرهنگی و روش شناختی، به جای پرورش کنجکاوی، آن را سرکوب می کنند. موانعی نظیر فشار آزمون ها، کمبود زمان، برنامه درسی متراکم، ترس از قضاوت و فقدان آموزش کافی معلمان در زمینه تسهیل پرسشگری، از مهم ترین موانع شناسایی شده هستند. مقاله پیش رو با مرور نظام مند ادبیات موجود و ارائه شواهد تجربی از رویکردهایی مانند تکنیک فرمول بندی سوال (QFT)، تکالیف خرد‑پژوهشی (Micro‑Inquiry) و راهبردهای پرسشگری مشارکتی، نشان می دهد که پرورش کنجکاوی علمی مستلزم تغییر بنیادین در نقش معلم، طراحی محیط های یادگیری ایمن و مبتنی بر پرسش، و توانمندسازی معلمان در زمینه سواد پرسشگری است.

کلیدواژه ها:

کنجکاوی علمی ، پرسشگری ، کلاس درس ، یادگیری مبتنی بر پرسش