شادی در مدرسه؛ عاملی برای پیشرفت تحصیلی

شادی در مدرسه به عنوان یکی از مولفه های اساسی بهزیستی تحصیلی دانش آموزان، در سال های اخیر توجه گسترده ای را از سوی پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی و آموزش به خود جلب کرده است. این مقاله به بررسی نقش شادی مدرسه به عنوان عاملی تعیین کننده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می پردازد. بر اساس مرور نظامند پژوهش های انجام شده، شادی در مدرسه با پیشرفت تحصیلی رابطه ای مثبت و معنادار دارد و این رابطه از طریق مکانیسم های متعددی از جمله افزایش انگیزه تحصیلی، بهبود درگیری تحصیلی، تقویت خودکارآمدی و کاهش اضطراب تحصیلی تبیین می شود. فراتحلیل ها نشان داده است که بهزیستی ذهنی با اندازه اثر متوسط تا زیاد (r ≈ ۰.۳۳) با پیشرفت تحصیلی همبستگی دارد و لذت از مدرسه به عنوان یکی از ابعاد بهزیستی، به طور غیرمستقیم و از طریق درگیری رفتاری بر پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد. همچنین، پژوهش ها نشان داده است که شادی در مدرسه در پایه های اولیه تحصیلی، اثرات منفی وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین را تعدیل می کند و دانش آموزان کم درآمدتر از این مزیت بیشتر بهره مند می شوند. با این حال، رابطه بین شادی و پیشرفت تحصیلی تحت تاثیر عوامل تعدیل کننده مانند پایه تحصیلی، جنسیت، موضوع درسی و بافت فرهنگی قرار دارد. این مقاله با استناد به نظریه گسترش-ساخت فردریکسون، نظریه کنترل-ارزش پکرون و مدل بهزیستی مدرسه، چارچوبی نظری برای تبیین مکانیسم تاثیرگذاری شادی بر پیشرفت تحصیلی ارائه می دهد و در پایان، راهکارهای عملی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران آموزشی به منظور ایجاد مدارس شاد و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

شادی در مدرسه ، پیشرفت تحصیلی ، بهزیستی تحصیلی ، هیجانات مثبت ، درگیری تحصیلی ، انگیزه تحصیلی ، نظریه گسترش-ساخت