بررسی تاثیر هوش هیجانی بر ارتقای عملکرد تحصیلی، سلامت روان و کیفیت روابط اجتماعی دانش آموزان

هوش هیجانی به عنوان یکی از سازه های بنیادین روان شناسی معاصر، نقشی محوری و تعیین کننده در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی انسان ایفا می کند. این مفهوم که از دهه های پایانی قرن بیستم با تلاش های نظریه پردازانی چون سالووی و مایر وارد ادبیات علمی شد، به توانایی شناسایی، درک، مدیریت و تنظیم هیجانات فردی و بین فردی اشاره دارد و در سال های اخیر، جایگاه ویژه ای در حوزه های آموزشی، بالینی و سازمانی یافته است. در میان گروه های سنی مختلف، دانش آموزان به دلیل قرار داشتن در دوره ای حساس از رشد، از اهمیت ویژه ای در مطالعات مرتبط با هوش هیجانی برخوردارند. دوران تحصیل، دوره ای است که در آن، فرد علاوه بر مواجهه با چالش های شناختی و تحصیلی، با فشارهای روانی، اجتماعی و هیجانی متعددی نیز روبه رو می شود. در چنین شرایطی، برخورداری از هوش هیجانی بالا می تواند همچون سپری محافظ عمل کرده و فرد را در مواجهه با این چالش ها یاری رساند. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با هدف واکاوی جامع نقش هوش هیجانی در سه حوزه کلیدی عملکرد تحصیلی، سلامت روان و کیفیت روابط اجتماعی دانش آموزان نگارش یافته است. در این پژوهش، ابتدا مبانی نظری و تعاریف مرتبط با هوش هیجانی و مولفه های آن تبیین شده و سپس، با استناد به یافته های پژوهش های پیشین، تاثیر این سازه بر هر یک از حوزه های مورد بررسی تحلیل شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که هوش هیجانی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار داشته و از طریق تقویت خودتنظیمی، انگیزش درونی، مدیریت استرس و بهبود فرآیندهای شناختی، به ارتقای پیشرفت تحصیلی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، عملکرد تحصیلی ، سلامت روان ، روابط اجتماعی ، دانش آموزان ، خودتنظیمی هیجانی ، تاب آوری ، مهارت های اجتماعی