نقش معلم در تربیت اجتماعی دانش آموزان

تربیت اجتماعی، یعنی فرآیند جامعه پذیری و آماده سازی دانش آموزان برای زندگی در جامعه، یکی از مهم ترین و در عین حال مغفول مانده ترین اهداف نظام های آموزشی در سراسر جهان است. در حالی که نظام های آموزشی سنتی، تقریبا تمام انرژی خود را بر انتقال دانش نظری و محتوای درسی متمرکز کرده اند، نقش اساسی و حیاتی مدرسه در تربیت شهروندانی مسئول، همدل، مشارکت جو، و متعهد به ارزش های اجتماعی را به فراموشی سپرده اند. این غفلت، هزینه های سنگینی را به جامعه تحمیل کرده است: افزایش رفتارهای ضداجتماعی، کاهش سرمایه اجتماعی، افزایش انزوای فردی، و کاهش مشارکت مدنی. در این میان، معلم به عنوان مهم ترین و تاثیرگذارترین عامل در محیط مدرسه، نقشی بی بدیل و تعیین کننده در فرآیند تربیت اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. معلمان با رفتارها، گفتار، نگرش ها، و انتظارات خود، به دانش آموزان می آموزند که چگونه با دیگران تعامل کنند، به هنجارهای اجتماعی احترام بگذارند، مسئولیت پذیر باشند، و به عنوان شهروندانی فعال و موثر در جامعه مشارکت نمایند. این مقاله با مرور مبانی نظری تربیت اجتماعی از جمله نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، نظریه رشد اخلاقی کلبرگ، نظریه رشد روانی-اجتماعی اریکسون، و نظریه شهروندی، به بررسی ابعاد مختلف نقش معلم در تربیت اجتماعی دانش آموزان می پردازد.نتیجه نهایی آنکه تربیت اجتماعی، هدف غایی آموزش است و معلمان به عنوان معماران جامعه پذیری، مسئولیت سنگینی در ساختن جامع ای انسانی تر، همدل تر، و عادلانه تر بر عهده دارند. آگاهی از این نقش خطیر و تلاش برای ایفای آن، می تواند به تربیت نسلی تبدیل شود که نه تنها در کسب نمرات موفق است، بلکه در زندگی اجتماعی نیز به عنوان شهروندانی مسئول و متعهد، نقشی سازنده ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

تربیت اجتماعی ، جامعه پذیری ، معلم ، مهارت های اجتماعی