اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر درمان شناختی- رفتاری بر تعارضات زناشویی، رضایت زناشویی و احساس تنهایی با نقش میانجی تاب آوری در زنان متاهل دارای همسر تحت درمان نگهدارنده با متادون

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر بخشی گروه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر تعارضات زناشویی، رضایت زناشویی و احساس تنهایی با نقش میانجی تاب آوری در زنان متاهل دارای همسر تحت درمان نگهدارنده با متادون انجام شد. روش این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل به همراه مرحله پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان متاهل دارای همسر تحت درمان نگهدارنده با متادون در مراکز درمان سوء مصرف مواد شهر شاهرود در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آنها ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله گروهی شناختی رفتاری قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارضات زناشویی، ثنایی، مقیاس رضایت زناشویی انریچ، مقیاس احساس تنهایی اجتماعی عاطفی SELSA-S و مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون بودند که در سه مرحله تکمیل شدند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس، تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و روش بوت استرپ (مدل میانجی PROCESS) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گروه درمانی شناختی رفتاری به طور معناداری تعارضات زناشویی (m۲=۰.۸۵،P<۰.۰۰۱ F=۱۴۷.۲۳) و احساس تنهایی (m=۰.۷۶،P<۰.۰۰۱ F=۸۷.۰۶) را کاهش و رضایت زناشویی (m۲=۰.۸۱،P<۰.۰۰۱ F=۱۱۶.۱۷) و تاب آوری (m=۰.۷۹،P<۰.۰۰۱ F=۱۰۲.۵۶) را افزایش داد. این اثرات تا مرحله پیگیری پایدار باقی ماند. همچنین تاب آوری نقش میانجی معناداری در رابطه بین مداخله و هر سه متغیر وابسته ایفا کرد. فواصل اطمینان بوت استرپ بدون صفر بودند. گروه درمانی شناختی- رفتاری مداخله ای موثر برای بهبود کیفیت زناشویی و کاهش احساس تنهایی در زنان دارای همسر تحت درمان با متادون است که بخش مهمی از اثر بخشی آن از طریق ارتقای تاب آوری تبیین می شود. گنجاندن این برنامه در خدمات حمایتی مراکز درمان اعتیاد توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

گروه درمانی شناختی رفتاری ، تعارضات زناشویی ، رضایت زناشویی ، احساس تنهایی ، تاب آوری ، درمان نگهدارنده با متادون