ساختار و حیطه اختیارات و چالشهای حقوقی و اجرایی سازمان مرکزی تعاون روستایی در نظام حقوقی ایران

سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران به عنوان نهادی عمومی غیر دولتی نقش کلیدی در حمایت از تعاونی های روستایی و کشاورزی و توسعه عدالت اجتماعی در مناطق روستایی ایفا می کند. با وجود اهمیت این سازمان چالش های حقوقی و اجرایی اثر بخشی آن را محدود کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل ساختار حیطه اختیارات و شناسایی چالش های حقوقی و اجرایی این سازمان در نظام حقوقی ایران انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه ای انجام گرفت. جامعه آماری شامل اسناد قانونی، اساسنامه سازمان مصوب (۱۳۴۸)، قوانین مرتبط و مطالعات علمی بود. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و ۲۹ منبع اصلی شامل قوانین، مقالات و گزارش ها بررسی شدند. داده ها از طریق فیش برداری و با استفاده از نرم افزارهای مدیریت منابع گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد سازمان دارای ساختاری متمرکز با شخصیت حقوقی مستقل اما وابسته به وزارت جهاد کشاورزی است. چالش های حقوقی شامل ابهام در ماهیت حقوقی، تعارض وظایف با سایر نهادها، و ضعف در ضمانت اجرای مقررات است. چالش های اجرایی شامل تمرکزگرایی، ناکارآمدی منابع انسانی، وابستگی مالی به دولت، و ناهماهنگی بین نهادی است. بازنگری در ساختار حقوقی و نهادی سازمان، تفکیک وظایف، تمرکززدایی و تقویت استقلال مالی برای بهبود عملکرد ضروری است. این اصلاحات می تواند به تقویت تعاونی های روستایی و تحقق توسعه پایدار کمک کند.

کلیدواژه ها:

سازمان مرکزی تعاون روستایی ، نظام حقوقی ایران ، چالش های حقوقی ، چالش های اجرایی ، تعاونی های روستایی ، توسعه پایدار