پدیدارشناسی وجودی تاب آوری مبتنی بر مدیتیشن در کارکنان بزرگسال ۲۵ تا ۵۰ سال زیر فشار سازمانی

تاب آوری به عنوان یکی از ظرفیت های بنیادی سازگاری روانشناختی در محیط های کاری، نقش تعیین کننده ای در مواجهه کارکنان با فشارهای سازمانی دارد. در سال های اخیر مدیتیشن به عنوان رویکردی موثر در بهبود تنظیم هیجان و تمرکز ذهنی مورد توجه قرار گرفته است. با این حال تجربه زیسته کارکنان از تاثیر مدیتیشن در بستر واقعی فشارهای کاری کمتر مورد مطالعه پدیدارشناسانه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین پدیدارشناسانه نقش مدیتیشن در تقویت تاب آوری کارکنان در شرایط فشار سازمانی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون صورت گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۲۰ نفر از کارکنان سازمان های مختلف در بازه سنی ۲۵ تا ۵۰ سال بودند که تجربه مستمر تمرین مدیتیشن در کنار فعالیت کاری داشتند و به شیوه هدفمند و بر اساس معیارهای تنوع شغلی و میزان فشار ادراک شده انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با فرایند کدگذاری و تحلیل مضمون بررسی گردید. یافته ها نشان داد که فشارهای سازمانی تجربه شده در شش مضمون اصلی شامل انباشت شغلی نقش، مبهم تعارض وظیفه، فشار نظارتی، تنش تعاملی و فرسودگی شغلی تبلور یافته است. در مقابل تجربه مدیتیشن با پنج پیامد کلیدی شامل تعادل هیجانی، وضوح شناختی، واکنش کارآمد، توان عملکردی و بهداشت ذهنی همراه بود که موجب افزایش تاب آوری، کنترل هیجان ها و بهبود توان تطبیقی کارکنان شد. در مجموع نتایج آشکار ساخت که مدیتیشن از منظر تجربه زیسته فرایندی چند بعدی و تحول آفرین است که با بازسازماندهی هیجانی و شناختی، تاب آوری و کارآمدی عملکردی کارکنان را در شرایط فشار سازمانی ارتقا می دهد.

کلیدواژه ها:

مدیتیشن ، تاب آوری ، فشار سازمانی ، کارکنان ، تحلیل مضمون