تعارض منافع در قراردادهای تامین بلندمدت با تعهدات پایداری: تحلیل حقوقی شرطهایESG و ضمانت اجرای آن در حقوق ایران

گسترش الزامات پایداری و توسعه معیارهای محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) در تجارت بین الملل، ساختار قراردادهای تامین بلندمدت را با تحولات بنیادین مواجه کرده است. شرکت های بزرگ و بنگاه های فراملی به طور فزاینده ای شرط های ESG را در قراردادهای زنجیره ی تامین وارد می کنند تا ریسک های حقوقی، اعتباری و مالی ناشی از نقض استانداردهای پایداری را کنترل کنند. این وضعیت به ویژه در روابط قراردادی بلندمدت زمینه ی بروز تعارض منافع میان کارفرما، تامین کننده، سرمایه گذاران و سایر ذی نفعان را افزایش داده است. مسئله ی اصلی پژوهش حاضر بررسی ماهیت حقوقی شرط های ESG، حدود اعتبار آنها و ضمانت اجرای نقض این تعهدات در حقوق ایران با رویکرد تطبیقی است. پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع حقوقی داخلی، اسناد بین المللی و مقررات جدید اتحادیه اروپا به ویژه دستورالعمل مسئولیت پذیری پایداری شرکت ها (CSDDD) انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه حقوق ایران مقررات مستقلی درباره تعهدات ESG در قراردادهای تجاری ندارد، اما اصولی همچون حاکمیت اراده، لزوم وفای به عهد، حسن نیت و منع سوءاستفاده از حق و قواعد مسئولیت مدنی می توانند مبنای اعتبار و اجرای این شرط ها قرار گیرند، همچنین نقض تعهدات ESG ممکن است موجب فسخ قرارداد، مطالبه خسارت، تعلیق همکاری تجاری یا ایجاد مسئولیت مدنی شود. در نهایت مقاله بر ضرورت تدوین چارچوب قانونی ویژه برای تنظیم تعهدات پایداری در قراردادهای تجاری ایران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تعارض منافع ، ESG ، قراردادهای تامین بلندمدت ، مسئولیت اجتماعی شرکت ها ، ضمانت اجرای قراردادی