پلتفرم اینستاگرام و مسئولیت مدنی در تقویت الگوریتمی چالش های خطرناک سال ۱۴۰۳

محمد باقر حیدری پلتفرم اینستاگرام با بهره گیری از مدل های پیشرفته یادگیری ماشین، شبکه های عصبی عمیق و تحلیل پیش بینی تعامل، محتوای دارای پتانسیل بالای هیجان را به صورت سیستماتیک تقویت و به میلیون ها کاربر به ویژه، نوجوانان توصیه می کند؛ فرآیندی که نه تنها سرگرمی، بلکه چالش های خطرناک و مجرمانه را نیز به سرعت ویروسی می سازد. پژوهش حاضر با رویکرد ترکیبی تحلیلی-تطبیقی کیفی، کمی، حقوقی فناوری و جامعه شناختی مسئولیت مدنی شرکت متا را در گسترش ۱۱ چالش مرگبار سال ۱۴۰۳ در ایران - از جمله چالش برق، آتش و بنزین، بیهوشی، سقوط از ارتفاع، مصرف مواد شیمیایی، خودزنی، رانندگی خطرناک، خفگی با پلاستیک، مصرف داروهای خواب آور، شوک الکتریکی با باتری و پرش از خودرو در حال حرکت - بررسی می کند. یافته ها مبتنی بر تحلیل ۶۸۰۰ پست و ریلز، گزارش های ۱۵ نهاد رسمی، ۲۸ حکم قضایی بین المللی، مصاحبه با ۲۵ متخصص و نظرسنجی از ۳۵۰ خانواده قربانیان، نشان می دهد الگوریتم های توصیه گر فعال متا برخلاف میزبانی غیر فعال، مشمول مسئولیت مدنی مبتنی بر تقصیر ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی، مسئولیت بدون تقصیر در فعالیت خطرآفرین ماده ۱۴ و حتی مسئولیت کیفری عمدی ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه ای هستند؛ چرا که ترویج آگاهانه و پیش بینی پذیر این محتواها، نقض صریح تعهد مراقبت، اصل لاضرر، حقوق بنیادین کودکان و کنوانسیون حقوق کودک است. پژوهش با مدل سازی ریسک شبیه سازی مونت کارلو و تطبیق با چارچوب های SA اروپا، Section ۲۰ آمریکا و قوانین چین، هند و استرالیا پیشنهادهای عملی ارائه می دهد: اصلاح قوانین جرایم رایانه ای، الزام به شفافیت کامل الگوریتم، ارزیابی پیشینی ریسک، ایجاد صندوق جبران خسارت با مشارکت اجباری متا، برنامه ملی سواد دیجیتال و تشکیل کمیته نظارت مستقل.

کلیدواژه ها:

الگوریتم های توصیه گر ، مسئولیت مدنی ، چالش های خطرناک ، تقویت الگوریتمی اینستاگرام