بازاندیشی در تشخیص اختلال میل جنسی در بستر فرهنگی ایران ضرورت تمایز ایسکشوالیتی از آسیب شناسی روانی بر اساس شواهد بومی

شکاف میان استانداردهای تشخیصی روزآمد و عملکرد بالینی رایج در تمایز ایسکشوالیتی از اختلال میل جنسی، یکی از چالش های جدی سلامت روان در ایران است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی این شکاف و تبیین ضرورت بازاندیشی در رویه های تشخیصی با رویکرد ترکیبی تبیینی متوالی در دو فاز کمی و کیفی انجام شد. در فاز کمی ۲۱۵ فرد ایسکشوال ساکن ایران به پرسشنامه های استاندارد افسردگی، اضطراب، استرس، رفاه روان شناختی، استرس اقلیت، اختلال پنداری درک شده و سطح هویت یابی پاسخ دادند. در فاز کیفی نیز ۱۸ مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته با مشارکت کنندگان انجام و با روش تحلیل مضمون بررسی شد. یافته ها نشان داد ۴۳.۷ درصد از شرکت کنندگان سابقه مراجعه به متخصصان بهداشت روان داشته اند که از این میان ۴۰.۴ درصد تشخیص نادرست اختلال جنسی دریافت کرده و تنها ۲۰.۲ درصد تجربه مثبت و حمایتگر گزارش نموده اند. به بیان دیگر، نزدیک به هشتاد درصد متخصصان فاقد آمادگی لازم برای مواجهه با این مراجعان بوده اند. تحلیل های همبستگی رابطه مثبت و معنادار اختلال پنداری درک شده با افسردگی، اضطراب و استرس و رابطه منفی آن با رفاه روانشناختی را تایید کرد. استرس اقلیت نیز قوی ترین پیش بینی کننده افسردگی شناخته شد. در مقابل، سطح هویت یابی و مشارکت در شبکه های اجتماعی همتا، نقشی حفاظتی نشان دادند. این یافته ها ضرورت بازنگری در برنامه های آموزشی متخصصان، تدوین پروتکل های تشخیص افتراقی بومی و ایجاد منابع علمی فارسی زبان را برجسته می سازد. تمایز نهادن میان پریشانی ناشی از هویت ایسکشوال و پریشانی پیامد فشارهای اجتماعی سنگ بنای تشخیص دقیق و مداخله موثر است.

کلیدواژه ها:

ایسکشوالیتی ، اختلال میل جنسی ، تشخیص افتراقی ، استرس اقلیت ، سلامت روان