تدوین مدل ادراک خطر بر اساس مهارت های حل مسئله باورهای غیر منطقی و تنظیم هیجان در نوجوانان با توجه به نقش میانجی آگاهی فراشناخت

پرسشنامه ادراک خطر یک فرآیند شناختی پویا است که تحت تاثیر تجربیات فردی باورها و پاسخ های هیجانی فرد قرار می گیرد و نحوه تفسیر و واکنش به خطرات احتمالی را شکل می دهد. هدف از پژوهش حاضر تعیین میزان برازش مدل مفهومی ادراک خطر در نوجوانان بر اساس مهارت های حل مسئله باورهای غیر منطقی و تنظیم هیجان با نقش میانجی آگاهی فراشناخت بود. این پژوهش جزء تحقیقات توصیفی و از نوع همبستگی و از لحاظ شیوه اجرا بر طبق معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر دانش آموزان مقطع متوسطه اول و دوم شهر سنندج در سال تحصیلی ۱۴۰۳ - ۱۴۰۲ بودند. بدین منظور بر اساس پیش فرض های آماری در نرم افزار G Power ۳۴۱ نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ادراک ریسک بنتن استاندارد، آگاهی فراشناختی شراو و دنیسون (۱۹۹۴)، پرسشنامه تنظیم هیجان گروس و جان (۲۰۰۳)، پرسشنامه استاندارد باورهای غیر منطقی جونز (۱۹۶۹) و پرسشنامه تجدید نظر شده حل مسئله اجتماعی دزوریلا و همکاران (۲۰۰۲) استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای Spss ۲۴ و Amos ۲۶ استفاده شد. نتایج تحلیل داده ها نشان داد مدل کلی پژوهش دارای برازش مطلوبی می باشد. همچنین اثر مستقیم حل مسئله (B=۰.۲۷۳، p=۰.۰۱۷)، تنظیم هیجان (B=۰.۱۵۴، p=۰.۰۲۵)، و آگاهی فراشناخت (B=۰.۱۷۹، p=۰.۰۱۰) بر ادراک خطر مثبت و معنادار، اما اثر مستقیم باورهای غیر منطقی بر ادراک خطر (B= منفی، p=۰.۰۰۰) منفی و معنادار می باشد. نتایج اثر غیر مستقیم حل مسئله بر ادراک خطر از طریق آگاهی فراشناخت (B=۰.۰۸۴، p=۰.۰۰۷) مثبت و معنادار دارد. باورهای غیر منطقی بر ادراک خطر از طریق آگاهی فراشناخت (B=۰.۲۷۴، p=۰.۰۰۷) عدم معناداری را نشان می دهد و تنظیم هیجان بر ادراک خطر از طریق آگاهی فراشناخت (B=۰.۰۵۴، p=۰.۰۰۷) اثر غیر مستقیم مثبت و معناداری دارد. بنابراین می توان نتیجه گرفت که ارتباط و اثر میان حل مسئله، باورهای غیر منطقی، تنظیم هیجان و آگاهی فراشناختی بینش ارزشمندی جهت درک و تبیین ادراک خطر در نوجوانان فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

ادراک خطر ، باورهای غیر منطقی ، حل مسئله ، تنظیم هیجان ، آگاهی فراشناخت