فرزندان طلاق در دوران نوجوانی؛ بررسی پیامدهای روانی- اجتماعی و راهبردهای حمایتی

طلاق والدین به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای استرس زای زندگی می تواند تاثیرات عمیق و پایدار بر سلامت روان و سازگاری اجتماعی کودکان و نوجوانان بگذارد. دوران نوجوانی به عنوان مرحله ای حساس در رشد هویت و استقلال نیازمند ثبات خانوادگی است و گسست این ثبات می تواند زمینه ساز بروز اختلالات چندگانه شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای روانی-اجتماعی طلاق در نوجوانان و تبیین راهبردهای حمایتی مشاور مدرسه به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد مطالعه کتابخانه ای انجام شد. داده ها با جستجوی سیستماتیک در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی در بازه ۲۰ سال اخیر گردآوری و با روش تحلیل محتوا و سنتز داده ها مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که طلاق والدین با شیوع بالای اختلالات خلقی (افسردگی، اضطراب و بی ثباتی هیجانی) تخریب خودپنداره و عزت نفس و احساس گناه در نوجوانان همراه است. در حوزه اجتماعی و تحصیلی، انزوای اجتماعی، دشواری در اعتمادسازی، افت عملکرد تحصیلی و افزایش گرایش به رفتارهای پرخطر از پیامدهای شایع شناسایی شدند. نتایج همچنین حاکی از آن بود که نقش مشاور مدرسه در شناسایی زودهنگام علائم پریشانی و اجرای مداخلات چندسطحی، از جمله درمان های شناختی-رفتاری، گروه های حمایتی همسالان و آموزش سیستم خانواده نقش کلیدی در کاهش آسیب ها و ارتقای تاب آوری نوجوانان ایفا می کند. با وجود چالش هایی نظیر کمبود منابع و تابوهای فرهنگی، راهبرد جامع و پیشگیرانه در محیط مدرسه می تواند موثرترین مکانیسم حمایتی برای این گروه آسیب پذیر باشد.

کلیدواژه ها:

طلاق ، والدین ، نوجوان ، پیامدهای روانی ، سازگاری اجتماعی ، مشاور مدرسه ، مداخلات حمایتی