اصول همسویی عرف و شرع در قانون خانواده

موضوع سازگار کردن عرف و شرع در قوانین خانواده یکی از چالش های اصلی نظام حقوقی در جوامع اسلامی به شمار می رود. با توجه به تحولات اجتماعی و فرهنگی، نیاز به تطبیق احکام شرعی با عرف های متغیر و خاص هر جامعه احساس می شود. این تحقیق به بررسی چگونگی سازگاری عرف و شرع در قانون خانواده پرداخته و هدف آن ارائه راهکارهای عملی برای بهبود این سازگاری در رویه قضائی است. این تحقیق به بررسی تاریخچه و مبانی فقهی و حقوقی احکام خانواده و همچنین تاثیر عرف بر این احکام اختصاص دارد. در بسیاری از موارد، عرف اجتماعی می تواند به عنوان یک عامل موثر در تفسیر و اجرای احکام شرعی به شمار آید. به همین دلیل درک صحیح از عرف های رایج و تاثیر آنها بر نظام حقوقی و قضائی ضروری است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی نقاط تلاقی و تعارض بین عرف و شرع در قوانین خانواده است. بدین منظور سوالاتی از قبیل اینکه چگونه می توان عرف های اجتماعی را در فرآیند صدور احکام قضائی مد نظر قرار داد؟ مطرح شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، مقالات علمی و بررسی رویه های قضائی انجام شده است. در این راستا با تحلیل موارد قضائی و مصادیق واقعی به شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در سازگاری عرف و شرع پرداخته شده است. نتیجه گیری این تحقیق نشان می دهد که عدم توجه به عرف های اجتماعی در صدور احکام قضائی می تواند منجر به نارضایتی اجتماعی و عدم پذیرش احکام شرعی گردد. این تحقیق می تواند به عنوان یک گام موثر در راستای بهبود نظام حقوقی و قضائی در حوزه خانواده و ارتقاء عدالت اجتماعی در جامعه اسلامی تلقی گردد.

کلیدواژه ها:

عرف ، بنای عقلا ، حقوق خانواده ، تعارض عرف و شرع ، رویه قضایی