مروری نظام مند بر برنامه ریزی آموزشی و ارزشیابی در دوره پیش دبستانی و دبستان با تاکید بر علوم تربیتی، فضای مجازی و تربیت مبتنی بر معارف اسلامی

این پژوهش با هدف ارائه یک مرور نظام مند از رویکردهای نوین برنامه ریزی آموزشی و ارزشیابی در دوره پیش دبستانی و دبستان با تاکید بر تلفیق مبانی علوم تربیتی، ظرفیت های فضای مجازی و چارچوب های تربیتی برگرفته از معارف اسلامی انجام شده است. در این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام مند، تازه ترین یافته های مرتبط با اصول برنامه ریزی آموزشی، راهبردهای تدریس فعال، نقش یادگیری مبتنی بر بازی و شیوه های ارزشیابی توصیفی و عملکردمحور بررسی شده است. در ادامه، تحولات ناشی از گسترش فضای مجازی از جمله یادگیری ترکیبی، محتوای چندرسانه ای، محیط های تعاملی و نقش فناوری در تقویت خلاقیت و مشارکت دانش آموزان تحلیل گردیده است. نتایج نشان می دهد که بهره گیری از فضای مجازی در صورتی که با اصول رشد شناختی کودکان، راهبردهای علوم تربیتی و نظارت معلم همراه باشد، می تواند فرایند یادگیری را عمیق تر، جذاب تر و شخصی سازی شده تر سازد. نتایج مرور نظام مند منابع نشان داد که این اصول می توانند مبنای معناداری برای طراحی برنامه های آموزشی قرار گیرند و در صورت بازتولید در قالب فعالیت های خرد، آموزشی، بازی های هدفمند، قصه گویی، کارگروهی و مشارکت فعال خانواده به طور موثری با یافته های علوم تربیتی و فناوری آموزشی قابل تلفیق هستند. در نهایت، مقاله به این نتیجه می رسد که برنامه ریزی آموزشی موفق در دوره پیش دبستانی و دبستان هنگامی امکان پذیر است که سه مولفه علم تربیت، فناوری آموزشی و تربیت اسلامی نه به صورت مجزا، بلکه در قالب یک مدل تلفیقی هماهنگ و هم افزا به کار گرفته شوند. مرور نظام مند پژوهش ها نشان می دهد که رویکردهای ترکیبی می توانند موجب ارتقای کیفیت یادگیری، تقویت مهارت های شناختی و اجتماعی، رشد اخلاقی و شکل گیری هویت پایدار در دانش آموزان شوند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزشی، معلمان و سیاست گذاران چارچوب های نوین طراحی آموزشی را با رویکردهای ارزشیابی کیفی، فناوری های آموزشی بروز و مبانی معارف اسلامی تلفیق کنند تا الگوی کارآمدتری برای تربیت کودکان در عصر دیجیتال فراهم شود.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی آموزشی ، ارزشیابی آموزشی ، پیش دبستانی ، دبستان ، علوم تربیتی ، فضای مجازی ، تربیت اسلامی ، یادگیری ترکیبی