هوش مصنوعی فرصت و چالش ها با محوریت صیانت از حقوق شهروندی

این پژوهش به بررسی نقش دوگانه هوش مصنوعی در امنیت سایبری و پیامدهای آن برای حمایت از حقوق شهروندی می پردازد. با استفاده از رویکرد روش شناختی ترکیبی که تحلیل کیفی اسناد، سیاستی، مطالعات موردی و مصاحبه با خبرگان را در بر می گیرد، این مطالعه به بررسی این مسئله می پردازد که دولت ها چگونه می توانند ضمن بهره گیری از قابلیت های هوش مصنوعی برای امنیت سایبری، چالش های اخلاقی و حقوقی آن را مدیریت کنند. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی فرصت های بی سابقه ای برای تشخیص تهدیدات، پزشکی قانونی دیجیتال و حفاظت از زیرساخت های حیاتی فراهم می کند؛ با این حال این فناوری خطرات قابل توجهی از جمله نقض حریم خصوصی، جانبداری الگوریتمی و شکاف های مسئولیت پذیری نیز به همراه دارد. این پژوهش چهار نقش کلیدی برای دولت ها شناسایی می کند: تنظیم گر هوشمند، توسعه دهنده زیرساخت توانمندساز و هماهنگ کننده بین المللی. این مطالعه چارچوبی جامع برای حکمرانی هوش مصنوعی در امنیت سایبری پیشنهاد می دهد که بر اصول، تناسب ضرورت، شفافیت و پاسخگویی تاکید دارد. ایجاد نهادهای نظارتی مستقل، توسعه راهنماهای اخلاقی و سرمایه گذاری در توسعه سرمایه انسانی از جمله توصیه های این پژوهش است. در زمینه کشور ایران اتخاذ یک رویکرد متعادل که هم بهترین تجارب بین المللی و هم ویژگی های خاص فرهنگی، حقوقی داخلی را در نظر بگیرد، ضروری است. این پژوهش به ادبیات حکمرانی دیجیتال با ارائه چارچوبی یکپارچه برای مدیریت رابطه سه گانه هوش مصنوعی، امنیت سایبری و حقوق شهروندی کمک می کند؛ همچنین راهکارهای عملی برای سیاست گذارانی ارائه می دهد که در پی یافتن تعادل میان کارآمدی امنیتی و حمایت از حقوق بنیادین در عصر دیجیتال هستند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، امنیت سایبری ، حقوق شهروندی ، حکمرانی دیجیتال ، خصوصی ، جانبداری الگوریتمی ، ایران