تحلیل سیستم محور الگوی تصمیم گیری واکنشی و هزینه های پنهان آن در بهره برداری و نگهداشت واحدهای صنعتی (مطالعه موردی: واحد شستشوی نمک پتروشیمی اروند)

واحد شستشوی نمک به عنوان حلقه ای کلیدی در زنجیره تامین آب نمک موردنیاز فرایندهای کلرآلکالی، به شدت از کیفیت خوراک و منطق تصمیم گیری عملیاتی تاثیر می پذیرد. در بسیاری از مواقع، تصمیم ها در این واحد در قالب «اقدامات واکنش محور» و پس از ظهور پیامدهایی مانند نوسان کیفیت، توقف های کوتاه مدت یا تغییر ناخواسته شرایط فرایندی اتخاذ می شوند؛ در نتیجه، هزینه ها به صورت پنهان در افزایش مصرف انرژی و مواد شیمیایی، افت کیفیت آب نمک و فشار مضاعف بر تجهیزات توزیع شده و تصویر یکپارچه ای از خسارت واقعی در سطح مدیریت شکل نمی گیرد. در این پژوهش، با تکیه بر تفکر سیستم محور و با الهام از چارچوب های مدیریت دارایی و ایمنی فرایند، الگوی تصمیم گیری حاکم بر واحد شستشوی نمک (مطالعه موردی: پتروشیمی اروند) تحلیل شد. روش کار شامل بررسی توصیفی-تحلیلی داده ها و سوابق عملیاتی در دسترس، ترسیم جریان اطلاعات و نقاط شکست تصمیم، و مقایسه کیفی منطق تصمیم گیری واکنش محور با رویکرد سیستم محور پیشنهادی است. نتایج نشان می دهد که اقدامات واکنشی عمدتا ناشی از تاخیر در داده های کیفی و نبود شاخص های کنترلی موثر در مبدا است و منجر به انتقال بار اصلاح به پایین دست و تشدید هزینه های پنهان می شود. در ادامه، چارچوبی برای انتقال «نقطه تصمیم» از انتهای زنجیره به بالادست ارائه می گردد و مجموعه ای از مداخلات پیشنهادی شامل پایش آنلاین شاخص های بحرانی کیفیت، تقویت کنترل و اتوماسیون، و استقرار داشبورد مدیریتی داده محور مطرح می شود تا چرخه واکنش محوری کاهش یافته و پایداری کیفیت و بهره وری ارتقا یابد.