مدلسازی تاب آوری در مقابل تهدیدات هزمت با استفاده از روش hazop با رویکرد پدافند غیرعامل

افزایش پیچیدگی سامانه های صنعتی و گسترش کاربرد مواد خطرناک (هزمت) در صنایع شیمیایی، نفت و گاز، حمل و نقل و زیرساخت های حیاتی، ریسک بروز حوادث گسترده را افزایش داده است. در این میان، مفهوم تاب آوری به عنوان توانایی سیستم در پیشگیری، جذب، بازیابی و تطبیق پس از وقوع اختلال، نقش کلیدی در کاهش آثار تهدیدات ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف مدلسازی تاب آوری در برابر تهدیدات هزمت با بهره گیری از روش هازوپ و با رویکرد پدافند غیرعامل انجام شده است. در این مطالعه، ابتدا سناریوهای انحراف در فرآیندهای حاوی مواد خطرناک شناسایی و تحلیل گردید، سپس شاخص های تاب آوری در چهار بعد فنی، سازمانی، ساختاری و عملیاتی تعریف شد. در نهایت، مدلی مفهومی جهت ارزیابی سطح تاب آوری سامانه ارائه گردید که قابلیت به کارگیری در زیرساخت های حیاتی را داراست. نتایج نشان می دهد تلفیق هازوپ با اصول پدافند غیرعامل می تواند به عنوان یک چارچوب پیشگیرانه موثر در کاهش آسیب پذیری و افزایش ظرفیت بازیابی سیستم عمل نماید.

کلیدواژه ها:

هازوپ ، هزمت ، تاب آوری ، پدافند غیرعامل ، تحلیلی ریسک ، زیرساخت حیاتی