شناسایی و اولویت بندی ریسک های HSE در صنعت نفت با استفاده از روش AHP–TOPSIS

صنعت نفت به عنوان یکی از صنایع پرخطر، همواره با مجموعه ای از ریسک های ایمنی، بهداشت حرفه ای و محیط زیست مواجه است که در صورت مدیریت نادرست می توانند منجر به بروز حوادث انسانی، خسارات مالی و آلودگی های زیست محیطی شوند. تنوع و گستردگی این ریسک ها، ضرورت شناسایی و اولویت بندی آن ها را به منظور تخصیص بهینه منابع و اجرای اقدامات کنترلی موثر آشکار می سازد. هدف از این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی ریسک های یکپارچه ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE) در صنعت نفت با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی می باشد. در ابتدا ریسک های HSE از طریق مرور منابع علمی و اخذ نظر خبرگان شناسایی شدند. سپس معیارها و زیرمعیارهای موثر بر ریسک ها تعیین و پرسشنامه مقایسات زوجی طراحی گردید. داده های به دست آمده با استفاده از روش AHP تحلیل و ریسک ها بر اساس وزن نهایی اولویت بندی شدند. نتایج نشان داد ریسک های آتش سوزی و انفجار، نشت و ریزش نفت و مواجهه با مواد شیمیایی خطرناک، بالاترین اولویت را در میان ریسک های HSE صنعت نفت دارند. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان ابزاری کاربردی در تصمیم گیری های مدیریتی و بهبود عملکرد HSE مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ایمنی ، بهداشت و محیط زیست (HSE) ، صنعت نفت ، ارزیابی ریسک ، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ، اولویت بندی ریسک