پاردایم های نوین در مدیریت یکپارچه ایمنی و فرماندهی حوادث شیمیایی در شرکت پالایش گاز بیدبلند

صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به دلیل ماهیت فرآیندی و وجود حجم عظیمی از مواد خطرناک (HazMat) همواره در معرض تهدیدات جدی از جمله نشت، آتش سوزی، انفجار و انتشار مواد سمی قرار دارند. مدیریت موثر این حوادث نیازمند رویکردی چندبعدی است که نه تنها جنبه های فنی و مهندسی، بلکه ابعاد مدیریتی، عوامل انسانی و فرماندهی میدانی را نیز در بر گیرد. این مقاله با هدف ارائه یک الگوی جامع مدیریت ایمنی، به بررسی متدولوژی های ارزیابی ریسک (مانند HAZOP و BowTie)، سیستم های پیشگیری و کنترل (SIS و SIL) و ساختارهای پاسخ اضطراری (ICS) می پردازد. همچنین، با نگاهی ویژه به حوادث شاخص در صنعت نفت ایران، درس آموخته های کلیدی استخراج شده و نقش مهارت های نرم شامل مدیریت استرس و کنترل هیجان در رهبری حادثه تبیین می گردد. یافته ها نشان می دهد که تلفیق فناوری های نوین (مانند IoT و هوش مصنوعی) با سیستم های مدیریت ایمنی فرآیند (PSM) و ارتقای فرهنگ ایمنی، کلید دستیابی به تاب آوری سازمانی در برابر حوادث کلان است.

کلیدواژه ها:

ایمنی فرآیند ، صنایع نفت و گاز ، مدیریت ریسک ، رهبری حادثه ، مدیریت استرس